Oogcentrum Noordholland gebruikt PROMs voor samen beslissen bij staar

Frederique Nagtegaal ♛ 21-09-2021
1229 keer bekeken 0 reacties

Hoe breng je Samen beslissen in de praktijk? Welke stappen kun je zetten? Wat werkt, en wat werkt juist niet? Om als ziekenhuis en (zorg)professional meer van elkaar te leren is het project Samen beslissen in de praktijk gestart.

Databank praktijkvoorbeelden

Voor Samen beslissen in de praktijk brengen we meer dan 50 voorbeelden bijeen van samen beslissen in ziekenhuizen, academische centra en zelfstandige klinieken. Hoe hebben anderen samen beslissen aangepakt? Hoe organiseren zij het en hoe zorgen zij voor een verandering in de spreekkamer? In een centrale databank met een handige zoekfunctie is er zo altijd wel een voorbeeld dat aansluit op jouw praktijk.

Wat kun je verwachten?

We organiseren online intervisiebijeenkomsten ‘Samen Beslissen in de praktijk’ om kennis met elkaar te delen. Tijdens deze bijeenkomsten staat steeds een praktijkvoorbeeld van samen beslissen centraal en is er aandacht voor geleerde lessen. In kleine groepjes gaan deelnemers aan de slag met eigen vragen en ervaringen. Nieuwsgierig geworden naar hoe zo’n bijeenkomst eruit ziet? Lees de sfeerverslagen. Aanmelden kan via de Agenda.

Met de Nieuwsbrief samen beslissen houden we je op de hoogte van wat er allemaal gebeurt op het gebied van samen beslissen. Meld je aan! Doe dit ook als je al eerder geabonneerd was op de voorloper ‘Nieuwsbrief Inspiratie voor Samen Beslissers’.

Voor oproepen en vragen aan collega’s is er ook het Leerplein Samen Beslissen.

Hoe kun je bijdragen?

Wij zijn ervan overtuigd dat je veel kunt leren van elkaars ervaringen en we zijn dan ook steeds op zoek naar nieuwe praktijkvoorbeelden. Dus ben jij bezig met de implementatie van samen beslissen? Heb je veel ervaring met een handige tool? Verzorg je trainingen voor je collega’s in het ziekenhuis of weet je veel over samen beslissen voor een speciale patiëntgroep? Neem dan contact met ons op! Lever jouw praktijkvoorbeeld bij ons aan. Je kunt ook een e-mail sturen om een afspraak te maken voor een interview.

We horen graag van je!

Het project Samen beslissen in de praktijk is onderdeel van het thema Samen beslissen van het programma Uitkomstgerichte Zorg. De NVZ verzamelt praktijkvoorbeelden en organiseert (intervisie)bijeenkomsten. Daarin werken we samen met de andere HLA-partijen. Heb je vragen, tips of wil je sparren of jouw voorbeeld geschikt is? Neem dan contact op met Firiël Suijker (projectmedewerker Leren van elkaar – Samen beslissen).

Wel of geen operatie bij staar? Dat hangt naast objectieve parameters ook af van patiënt-gerapporteerde aspecten. Hoeveel hinder heeft de patiënt van de staar? Oogcentrum Noordholland meet deze patiënt-gerapporteerde parameters met een gevalideerde PROM-vragenlijst voor het samen-beslis-gesprek.

Thema/lijn

Inzicht in uitkomsten
Samen beslissen

Organisatie

Zelfstandig Behandelcentrum (ZBC)

Specialisme

Oogheelkunde

Behandelingsuitkomst

Vooraf inschatten wat de behandelingsuitkomst is voor de patiënt én patiënten meer betrekken in de keuze voor een behandeling. Het zijn belangrijke doelen in het project Nightingale van Mediquest. Dit ‘sturen op uitkomst’ sprak Oogcentrum Noordholland erg aan. In 2019 bracht Mediquest bij de oogkliniek daarom de klinische en patiënt-gerapporteerde uitkomsten (PROMs) van cataractoperaties in kaart. Naast objectieve paramaters als de aanwezigheid van cataract, gezichtsscherpte en refractie, werden met behulp van de PROM Catquest ook subjectieve parameters getoetst: de klachten die patiënten ervaren. Opvallend resultaat was dat 10 tot 20% van de patiënten een goede PROM-score hadden vóór de operatie. Oftewel, ze gaven aan weinig hinder te ondervinden van de staar. “Die uitkomst triggerde ons hier verder mee aan de slag te gaan”, vertelt Violette Vrijman, oogarts bij Oogcentrum Noordholland. “Want als een patiënt weinig hinder ondervindt, is een staaroperatie dan wel zinnig?”

Aanpak

De analyse was aanleiding voor Oogcentrum Noordholland voortaan standaard de PROM Catquest af te nemen bij patiënten met staar. De optometrist pakt dit op met de patiënt in de eerste sessie. In het preoperatieve consult met de oogarts wordt de PROM-score vervolgens meegenomen in de besluitvorming voor wel of geen operatie. Vrijman: “We zetten het in als middel om tot een gezamenlijke beslissing te komen. Als patiënten op het spreekuur komen omdat ze last hebben, maar je ziet dat ze vervolgens toch goed scoren op de PROM, praten we daar nu heel gericht met hen over door.” Soms is het een opluchting voor patiënten om te horen dat een operatie niet per se nodig is, ervaart Vrijman. “Er zijn mensen die denken dat er bij staar standaard geopereerd moet worden. Maar voor een oudere patiënt die niet meer echt in het donker buitenkomt, geen autorijdt en zich in huis nog heel prima kan redden, is niet-opereren een prima optie. Het gaat om het totaalplaatje van objectieve parameters en de klachten die patiënt ervaart, waarbij de wensen van de patiënt centraal staan. Met de PROM-score maken we dat nu meer inzichtelijk.”

Resultaten

De nieuwe werkwijze leidt tot meer betrokken patiënten die bewuster zelf beslissen voor wel of niet opereren. Vrijman: “Een jaar later zien we geen grote verschuiving in het aantal operaties. Maar het meenemen van de PROM-score zorgt wel voor een gerichter en diepgaander gesprek in de spreekkamer. Het geeft verheldering over de wensen en klachten van de patiënt en is daarmee een waardevolle toevoeging in de gezamenlijke besluitvorming.” Juist ook bij patiënten die aangeven geen behoefte te hebben aan samen beslissen maar liever de dokter volgen, is het sturen op uitkomst waardevol. “We houden de patiënt met de PROM-score een spiegel voor, waardoor voor henzelf helderder wordt waar we over praten. Zo maak je het toch laagdrempeliger voor hen om mee te denken in het proces.” Belangrijk resultaat vindt Vrijman verder dat de werkwijze bijdraagt aan een scherpe focus op het leveren van zinnige zorg. “Wij vinden het belangrijk dat alle zorg die we bieden zinvol is. Wordt een patiënt wel beter van een staaroperatie als hij eigenlijk geen klachten had? Daarbij: elke operatie is een risico, hoe klein ook. Dat risico moet je niet onnodig lopen. En zeker in een tijd van alsmaar stijgende zorgkosten, is het belangrijk geen zorg te bieden die niet nodig is.” 

Instrumenten

De PROM Catquest is het instrument dat aan de basis ligt van deze nieuwe werkwijze. De uitkomst van de vragenlijst wordt bij Oogcentrum Noordholland opgenomen in het EPD.

Stimulans

Succesfactor voor de werkwijze is dat de PROM-score opgenomen wordt in het patiëntendossier. Hierdoor is het makkelijk toegankelijk. “Wat mij betreft een voorwaarde voor het slagen van de aanpak”, aldus Vrijman. “In je drukke praktijk heb je als arts geen tijd om te zoeken naar zo’n score. Het feit dat hij met een druk op de knop inzichtelijk is, maakt dat je het als arts ook echt kunt meenemen.”
Ook de betrokkenheid van oogartsen en optometristen is belangrijk. “Iedereen was bij ons bereidwillig om de PROM-score mee te nemen. Voordeel is dat de werkwijze niet wezenlijk anders is dan voorheen. Het samen beslis-gesprek met de patiënt voerden we eerder ook al, alleen heb je nu een extra tool om patiënten nog meer te betrekken in de besluitvorming.”

Tips

  • Zie de PROM-score als een instrument om nog meer het gesprek aan te gaan met de patiënt en zo tot een goed gezamenlijk besluit te komen.
  • Zorg dat de PROM-score opgenomen wordt in het EPD, zodat het altijd makkelijk toegankelijk is.

Kosten

Omdat de werkwijze niet wezenlijk verandert en de PROM Catquest al beschikbaar is voor oogartsen, zijn er geen noemenswaardige kosten verbonden aan de aanpak.  

Vragen?

Heb je vragen over dit project? Neem contact op met Violette Vrijman of Tom Cohen.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Afbeeldingen

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.