Samen beslissen in het UMCG over nierfunctievervanging

Frederique Nagtegaal ♛ 04-10-2021
501 keer bekeken 0 reacties

Het Stimuleringsprogramma Samen beslissen bevordert projecten die streven naar begrijpelijke en vindbare informatie over de kwaliteit van zorg. Het gaat om projecten die zorgverleners en patiënten leren die informatie te gebruiken om samen te beslissen. Lees verder, of ga direct naar de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen.

Stimuleringsprogramma

Zorginstituut Nederland voert het stimuleringsprogramma uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het stimuleringsprogramma bestaat uit 2 subsidieregelingen:

Met concrete projecten met een looptijd van 2 jaar, geven we een impuls aan het leren gebruiken van uitkomstinformatie bij samen beslissen. En wisselen we ervaring en kennis uit. Hiermee ontstaat samenhang en beweging in samen beslissen met uitkomstinformatie.

Financiering

In het Stimuleringsprogramma staat ieder jaar een ander thema centraal. Het programma bestaat sinds 2016. Elk jaar is in totaal 5 miljoen euro beschikbaar voor projecten met een looptijd van 2 jaar. Belangrijke criteria om financiële ondersteuning te kunnen krijgen:

  • projecten zijn na afloop van de subsidieperiode zo goed ingebed in de praktijk, dat ze zelfstandig kunnen worden voortgezet;
  • de opgedane kennis en bereikte resultaten worden landelijk gedeeld en zijn zonder winstoogmerk toegankelijk.

Eerste ronde: Transparantie over de kwaliteit van zorg

De eerste ronde van het stimuleringsprogramma had als naam: Transparantie over de kwaliteit van zorg. Deze ronde liep van jaargang 2016 tot en met 2019 en richtte zich per jaargang op een specifiek thema:

Uitbreiding subsidie

Bij de start van het stimuleringsprogramma Samen beslissen in 2016 werd 20 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2020: 5 miljoen euro per subsidiejaar. Door de hoge kwaliteit van de ingediende voorstellen, is in 2018 besloten eenmalig het subsidieplafond voor dat jaar te verhogen tot 11,1 miljoen euro.

De projecten die in 2018 zijn goedgekeurd, zetten bestaande uitkomstindicatoren in bij het samen beslissen door artsen en hun patiënten in de tweedelijnszorg. De uitbreiding van het subsidiebedrag onderstreept het belang van het thema samen beslissen.

Inmiddels zijn 48 projecten ontwikkeld en financieel ondersteund in het kader van het Subsidieregeling Transparantie over de Kwaliteit van Zorg. Het gaat om:

Succes

De subsidieregeling Transparantie over de kwaliteit van zorg bleek een succes. Daarom is een tweede ronde van de subsidieregeling gestart. Dit vervolg heeft de titel: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen.

Tweede ronde: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen

De subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen is bedoeld voor projecten die samen beslissen makkelijker maken door gebruik van bestaande uitkomstinformatie. Deze subsidieregeling heeft een looptijd van 5 jaar (2021 – 2025). Waarbij jaarlijks weer een specifiek thema de basis vormt. In 2021 is het thema: ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’. 7 projecten starten in 2021.

Bekijk de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van de projecten hieronder.

Het UMCG ontwikkelt een keuzehulp voor patiënten om samen beter te kunnen beslissen over de vorm van nierfunctievervanging. Een patiënt met dreigend nierfalen moet ingrijpende keuzes maken voor verdere behandeling.

Die keuzes zijn van invloed op de levenskwaliteit, kansen op overleving en de intensiteit van de behandeling.

Verschillende behandelingen

Een patiënt met dreigend nierfalen kan kiezen uit verschillende soorten behandelingen. Bij het maken van de keuze zijn verschillende factoren van belang:

  • de medische uitkomsten, maar ook:
  • sociale waarden;
  • levensdoelen, en;
  • het persoonlijke perspectief van de patiënt en zijn naasten.

Keuzes maken

De eerste keuze is de keuze tussen een nierfunctievervangende behandeling of een conservatieve benadering. Als een patiënt voor nierfunctievervanging kiest, volgt nog een aantal complexe opties. Is dialyse nodig? Dan kan de patiënt kiezen voor buikvliesdialyse of hemodialyse. Buikvliesdialyse is een behandeling die thuis plaatsvindt. Het is ook mogelijk om thuis hemodialyse te ondergaan. Een andere nierfunctievervangende optie is een niertransplantatie. Als er een levende donor beschikbaar is, is een transplantatie bij tijdige voorbereiding zelfs zonder tussenkomst van dialyse mogelijk.

Keuzeopties niervervanging
De keuzeopties voor patiënten

Wachttijden niertransplantatie

Een niertransplantatie met een nier van een levende donor heeft meerdere voordelen. Zo is er meestal een kortere wachttijd, en is de prognose voor de overleving van het orgaan en de patiënt vaak beter. Als een patiënt voor een transplantatie van een overleden donor kiest, dan is er meestal een wachttijd van 2-3 jaar. In deze tijd moet de patiënt aan de dialyse. Deze wachttijden zijn de afgelopen jaren sterk veranderd. Een patiënt die ouder is dan 65 jaar kan ervoor kiezen een orgaan van een oudere donor te accepteren via het Eurotransplant Senior Program. De prognose voor overleving na transplantatie is dan iets slechter, maar de wachttijd is beduidend korter. Ook de bloedgroep van de ontvanger is van invloed op de wachttijden. De effecten van de behandeling zijn dus sterk afhankelijk van de situatie van een patiënt en kunnen niet algemeen aangegeven worden. Zorgverleners willen patiënten helpen bij het maken van keuzes over hun behandeling.

Kwantitatieve gegevens

Om een goede keuze te kunnen maken, zijn onderbouwde kwantitatieve gegevens nodig. Bijvoorbeeld data over verschillende vormen van transplantatie (bijvoorbeeld met een orgaan van een overleden of levende donor). Maar ook over de effecten op wachttijden en over overleving en kwaliteit van leven bij de verschillende behandelopties.

Keuzehulpen

Naast gesprekken over verschillende behandelopties kunnen online keuzehulpmodules de patiënt helpen bij de besluitvorming. Deze keuzehulpmodules zijn bijvoorbeeld de consultkaarten of de keuzehulp van nierwijzer.nl. Ook het hulpmiddel 3 goede vragen wordt gebruikt om keuzeopties met patiënten te bespreken. Het toevoegen van kwantitatieve informatie over de verschillende behandelopties aan deze keuzehulpen, helpt patiënten en zorgverleners een goed geïnformeerd besluit te nemen. Patiënten willen steeds vaker zelf informatie krijgen om samen met de zorgverlener een adequate keuze te maken over hun behandeling. Zo is het voor een patiënt die moet beslissen of hij het nieraanbod van een zoon of dochter accepteert, belangrijk om te kunnen zien hoe lang de wachttijd zou zijn voor een nier van een overleden donor. En wat het verschil in prognose is. Betekenisvolle, gedeelde besluitvorming is beter mogelijk als we dit soort kwantitatieve gegevens op een neutrale, maar begrijpelijke manier inzichtelijk maken.

Vragen?

Heb je vragen over samen beslissen in het UMCG? Olga Jacobs is te bereiken via e-mail.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

 

 

Afbeeldingen

Waarderen

Twitter

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.