Samen beslissen bij ouderen met multimorbiditeit

Frederique Nagtegaal ♛ 17-09-2021
361 keer bekeken 0 reacties

Het Stimuleringsprogramma Samen beslissen bevordert projecten die streven naar begrijpelijke en vindbare informatie over de kwaliteit van zorg. Het gaat om projecten die zorgverleners en patiënten leren die informatie te gebruiken om samen te beslissen. Lees verder, of ga direct naar de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen.

Stimuleringsprogramma

Zorginstituut Nederland voert het stimuleringsprogramma uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het stimuleringsprogramma bestaat uit 2 subsidieregelingen:

Met concrete projecten met een looptijd van 2 jaar, geven we een impuls aan het leren gebruiken van uitkomstinformatie bij samen beslissen. En wisselen we ervaring en kennis uit. Hiermee ontstaat samenhang en beweging in samen beslissen met uitkomstinformatie.

Financiering

In het Stimuleringsprogramma staat ieder jaar een ander thema centraal. Het programma bestaat sinds 2016. Elk jaar is in totaal 5 miljoen euro beschikbaar voor projecten met een looptijd van 2 jaar. Belangrijke criteria om financiële ondersteuning te kunnen krijgen:

  • projecten zijn na afloop van de subsidieperiode zo goed ingebed in de praktijk, dat ze zelfstandig kunnen worden voortgezet;
  • de opgedane kennis en bereikte resultaten worden landelijk gedeeld en zijn zonder winstoogmerk toegankelijk.

Eerste ronde: Transparantie over de kwaliteit van zorg

De eerste ronde van het stimuleringsprogramma had als naam: Transparantie over de kwaliteit van zorg. Deze ronde liep van jaargang 2016 tot en met 2019 en richtte zich per jaargang op een specifiek thema:

Uitbreiding subsidie

Bij de start van het stimuleringsprogramma Samen beslissen in 2016 werd 20 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2020: 5 miljoen euro per subsidiejaar. Door de hoge kwaliteit van de ingediende voorstellen, is in 2018 besloten eenmalig het subsidieplafond voor dat jaar te verhogen tot 11,1 miljoen euro.

De projecten die in 2018 zijn goedgekeurd, zetten bestaande uitkomstindicatoren in bij het samen beslissen door artsen en hun patiënten in de tweedelijnszorg. De uitbreiding van het subsidiebedrag onderstreept het belang van het thema samen beslissen.

Inmiddels zijn 48 projecten ontwikkeld en financieel ondersteund in het kader van het Subsidieregeling Transparantie over de Kwaliteit van Zorg. Het gaat om:

Succes

De subsidieregeling Transparantie over de kwaliteit van zorg bleek een succes. Daarom is een tweede ronde van de subsidieregeling gestart. Dit vervolg heeft de titel: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen.

Tweede ronde: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen

De subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen is bedoeld voor projecten die samen beslissen makkelijker maken door gebruik van bestaande uitkomstinformatie. Deze subsidieregeling heeft een looptijd van 5 jaar (2021 – 2025). Waarbij jaarlijks weer een specifiek thema de basis vormt. In 2021 is het thema: ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’. 7 projecten starten in 2021.

Bekijk de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van de projecten hieronder.

In het project ‘Samen beslissen bij ouderen met multimorbiditeit’ is een gespreksmodel ontwikkeld op basis van persoonlijke uitkomstinformatie. Patiënten met multimorbiditeit en hun zorgverleners beslissen samen welke behandelingen ze inzetten.

Er wordt onderzocht welke behandelingen een positieve bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven, en welke het best passen bij de wensen en behoeften van de patiënt. Patiënten en zorgverleners maken bij dat gesprek gebruik van uitkomstinformatie.

Gespreksmodel

In dit project is een gespreksmodel ingevoerd op de poliklinieken geriatrie van 4 ziekenhuizen. Het gespreksmodel moet ervoor zorgen dat ouderen en zorgprofessionals meer samen beslissen. Het gaat in dit project om professionals in de ziekenhuiszorg en ouderen met multimorbiditeit. Multimorbiditeit betekent dat er bij dezelfde persoon 2 of meer chronische ziekten tegelijk voorkomen. Uniek aan dit project is de koppeling tussen persoonlijke uitkomstinformatie, het samen-beslissen-proces en gespreksinstrumenten. Persoonlijke uitkomstinformatie is informatie over de ervaren gezondheid van de patiënt. Deze informatie wordt benut als zorgverlener en e patiënt de doelen bespreken van het samen beslissen. Door uitkomstinformatie te verzamelen in een centrale database, draagt dit project bij aan kennis over de kwaliteit en uitkomsten van zorg in de geriatrie.

Doel

Het doel van dit project is dat behandelingen worden ingezet die een positieve bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van mensen met multimorbiditeit. Het gaat om de behandelingen die het best passen bij de wensen en behoeften van de patiënt. Patiënt en zorgverlener beslissen samen en maken daarbij gebruik van uitkomstinformatie. De belangrijkste factoren in die uitkomstinformatie zijn de persoonlijke situatie en de ziektebeleving van de patiënt.

Cultuurverandering

Binnen dit programma was niet alleen aandacht voor het gebruik van uitkomstinformatie voor Samen beslissen, maar ook voor de cultuurverandering die hiervoor vereist is van zorgmedewerkers, patiënten en hun naasten.

Het doel van deze transitie was dat ouderen:

  1. zich uitgenodigd voelen om deel te nemen aan het proces van Samen beslissen door onder meer kennis over hun persoonlijke situatie en voorkeuren te delen;
  2. zich zekerder voelen over de keuzes die ze maken;
  3. gemotiveerder zijn om een behandeling vol te houden;
  4. minder vaak kiezen voor behandelingen die niet bijdragen aan hun kwaliteit van leven.

Voor zorgverleners geeft deze manier van werken meer voldoening. Omdat ouderen vaker kiezen voor interventies die positief bijdragen aan wat er toe doet in hun leven en dat van hun naasten. Juist bij het snel toenemende aantal ouderen met multimorbiditeit is samen beslissen noodzakelijk, omdat:

  1. zij vaak te maken hebben met complexe problematiek die invloed heeft op meerdere levensdomeinen;
  2. interventies soms contraproductief zijn.

Kennisimplementatie

Een ander doel van dit project was inzicht krijgen in de faciliterende en belemmerende factoren bij het implementeren van het gespreksmodel. Deze inzichten en andere geleerde lessen zijn geschikt om verdere (landelijke) implementatie te bevorderen. Om de implementatie te bevorderen, is in dit project met verschillende randvoorwaarden rekening gehouden. Zo waren betrokken samenwerkende partners belangrijk. Net als de inbedding in de kennisinfrastructuur door een samenwerking van onderzoek, beleid en praktijk op het gebied van kennisontwikkeling en verspreiding. Een andere randvoorwaarde was de mogelijkheid voor verdere opschaling. Aan die mogelijkheid werd voldaan door de betrokkenheid van partners als de beroepsverenigingen NVKG en V&VN geriatrie. Betrokken organisaties voor ouderen en naasten waren KBO-PCOB, het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM) en MantelzorgNL (voorheen MEZZO).

Samenwerking

De volgende partijen werkten in kern- en projectteams samen:
- Kenniscentrum Vilans
- Ouderenbond KBO-PCOB
- Vertegenwoordiging van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG)
- Geriatrie van beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN geriatrie)
- TOPICS-MDS-werkgroep
- De geriatrische afdelingen van 4 ziekenhuizen: Radboudumc, Catharina Ziekenhuis, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en Spaarne Gasthuis.

Ervaringsverhaal

Lees meer over dit project in het ervaringsverhaal: Van ‘dokter, zegt u het maar’ naar samen beslissen.

Vragen?

Heb je vragen over dit project? Stuur een e-mail naar Annemarie Koopman of Ruth Pel.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Samen beslissen: Voorbereiden op het gesprek met de geriater

Toolbox samen beslissen met de TOPICS-SF

Voorbereiden gesprek in ziekenhuis

Waarderen

Twitter

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.