Vragenlijsten afgestemd op beleving zwangere vrouw

Frederique Nagtegaal ♛ 01-10-2021
380 keer bekeken 0 reacties

Het Stimuleringsprogramma Samen beslissen bevordert projecten die streven naar begrijpelijke en vindbare informatie over de kwaliteit van zorg. Het gaat om projecten die zorgverleners en patiënten leren die informatie te gebruiken om samen te beslissen. Lees verder, of ga direct naar de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen.

Stimuleringsprogramma

Zorginstituut Nederland voert het stimuleringsprogramma uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het stimuleringsprogramma bestaat uit 2 subsidieregelingen:

Met concrete projecten met een looptijd van 2 jaar, geven we een impuls aan het leren gebruiken van uitkomstinformatie bij samen beslissen. En wisselen we ervaring en kennis uit. Hiermee ontstaat samenhang en beweging in samen beslissen met uitkomstinformatie.

Financiering

In het Stimuleringsprogramma staat ieder jaar een ander thema centraal. Het programma bestaat sinds 2016. Elk jaar is in totaal 5 miljoen euro beschikbaar voor projecten met een looptijd van 2 jaar. Belangrijke criteria om financiële ondersteuning te kunnen krijgen:

  • projecten zijn na afloop van de subsidieperiode zo goed ingebed in de praktijk, dat ze zelfstandig kunnen worden voortgezet;
  • de opgedane kennis en bereikte resultaten worden landelijk gedeeld en zijn zonder winstoogmerk toegankelijk.

Eerste ronde: Transparantie over de kwaliteit van zorg

De eerste ronde van het stimuleringsprogramma had als naam: Transparantie over de kwaliteit van zorg. Deze ronde liep van jaargang 2016 tot en met 2019 en richtte zich per jaargang op een specifiek thema:

Uitbreiding subsidie

Bij de start van het stimuleringsprogramma Samen beslissen in 2016 werd 20 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2020: 5 miljoen euro per subsidiejaar. Door de hoge kwaliteit van de ingediende voorstellen, is in 2018 besloten eenmalig het subsidieplafond voor dat jaar te verhogen tot 11,1 miljoen euro.

De projecten die in 2018 zijn goedgekeurd, zetten bestaande uitkomstindicatoren in bij het samen beslissen door artsen en hun patiënten in de tweedelijnszorg. De uitbreiding van het subsidiebedrag onderstreept het belang van het thema samen beslissen.

Inmiddels zijn 48 projecten ontwikkeld en financieel ondersteund in het kader van het Subsidieregeling Transparantie over de Kwaliteit van Zorg. Het gaat om:

Succes

De subsidieregeling Transparantie over de kwaliteit van zorg bleek een succes. Daarom is een tweede ronde van de subsidieregeling gestart. Dit vervolg heeft de titel: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen.

Tweede ronde: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen

De subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen is bedoeld voor projecten die samen beslissen makkelijker maken door gebruik van bestaande uitkomstinformatie. Deze subsidieregeling heeft een looptijd van 5 jaar (2021 – 2025). Waarbij jaarlijks weer een specifiek thema de basis vormt. In 2021 is het thema: ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’. 7 projecten starten in 2021.

Bekijk de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van de projecten hieronder.

De Uitkomstenset Zwangerschap & Geboorte is een aan de Nederlandse situatie aangepaste vragenlijst met uitkomsten die de zwangere vrouw belangrijk vindt. In het BUZZ-project hebben 7 verloskundige samenwerkingsverbanden (VSV’s) deze uitkomstenset geïmplementeerd in samenwerking met het Erasmus MC.

De Uitkomstenset Zwangerschap & Geboorte geeft - behalve antwoord op medische vragen - ook inzicht in hoe de vrouw haar eigen fysieke en mentale gezondheid beleeft. Maar ook bijvoorbeeld over seksleven, incontinentie en de ervaringen met de zorg. Die onderwerpen blijven in de traditionele geboortezorg vaak onbesproken. 

Heel ander gesprek

"Als je die onderwerpen wél kunt bespreken, krijg je een heel ander gesprek", zegt Hiske Ernst, projectleider van het project Bespreken Uitkomsten Zwangerschap met de Zwangere (BUZZ). "En dan zal ook vaak blijken dat de patiënt andere zorg nodig heeft. De Nederlandse Uitkomstenset Zwangerschap en Geboorte biedt een handvat om structuur te geven aan het gesprek tussen de verloskundig zorgverlener en cliënt en helpt om lastige onderwerpen bespreekbaar te maken."

Rustig bedenken wat belangrijk is

Zwangere vrouwen krijgen de vragenlijst toegestuurd voorafgaand aan het consult met de zorgverlener. Zo kunnen ze rustig bedenken wat voor hen belangrijk is om met de zorgverlener te bespreken. Tijdens en na de zwangerschap vullen ze 5 keer een vragenformulier in, de eerste rond 11 weken zwangerschap, de laatste 6 maanden na de bevalling. Zo krijgt de cliënt zicht op haar situatie en kan de zorgverlener de ontwikkeling ook goed volgen.

Uitkomstenset

"Werken met de uitkomstenset vraagt een andere werkwijze van de zorgverlener en ook medewerking van de cliënt", legt Ernst uit. "Voor zorgverleners hebben we een e-learning gemaakt met uitleg over de lijsten en over Samen beslissen. Cliënten krijgen met de vragenlijst informatie over het waarom van de vragenlijsten en hoe ze bijdragen aan een beter gesprek en passende zorg."

Enthousiast over nieuwe werkwijze

6 verloskundige samenwerkingsverbanden en een integrale geboortezorgorganisatie (IGO) gingen aan de slag met de Nederlandse Uitkomstenset Zwangerschap en Geboorte. Zowel de verloskundig zorgverleners als hun cliënten waren enthousiast over de nieuwe werkwijze. 

Website

"De vragenlijsten zijn mooi afgestemd op elke fase van de zwangerschap en de periode na de geboorte", zegt verloskundige Mariska Vonk op de website waardegedrevengeboortezorg.nl. "Ze lichten de aandachtspunten uit die voor de vrouw belangrijk zijn om te bespreken. Zo kan bijvoorbeeld blijken dat cliënten urine-incontinentie hebben, terwijl wij hiernaar niet altijd gericht vragen. En wat dan belangrijk is: hoe eerder een vrouw hiermee aan de slag gaat, hoe beter."

Spanning en emoties

Naäma Letwory maakte als cliënt van het Spaarne Gasthuis kennis met de vragenlijst. "Je bent in het ziekenhuis, vol spanning en emoties", vertelt zij op waardegedrevengeboortezorg.nl. "Je stelt dan niet de juiste vragen. Het was dus fijn om een paar dagen voor de afspraak de digitale vragenlijst in te vullen in het portaal van het Spaarne Gasthuis. De vragen houden je een spiegel voor. Het is ook fijn om te zien dat dingen goed gaan."

Echt luisteren

"Je krijgt ook de mogelijkheid om 3 vragen in te vullen die je wil bespreken. Als je van tevoren bedenkt wat je wil vragen en hoe, dan werkt dat gewoon heel efficiënt voor beide partijen. De dokter ziet bij het consult mijn vragen al. Had ik er meer dan 3, dan zette ik die in mijn telefoon en de dokter ging dan mijn lijstje af. Ik had altijd het gevoel, dat hij en de andere zorgverleners echt luisterden. Er werd rekening gehouden met mijn vragen en ideeën."

Bottleneck ICT

Het project maakte duidelijk dat de ICT een belangrijke bottleneck vormt bij de implementatie. "Wat je wil, is dat vrouwen de vragenlijst digitaal invullen en dat de resultaten dan automatisch in het dossier komen", zegt Ernst. "Vervolgens wil je die resultaten overzichtelijk weergeven in een dashboard, liefst met rode vlaggen bij zaken die aandacht vragen."
De digitale weg bleek in sommige regio’s lastig begaanbaar. "Een positieve uitzondering is IGO Annature in Breda", vervolgt Ernst. "Dat is een samenwerking van verloskundigen, gynaecologen en kinderartsen van het Amphia ziekenhuis, kraamzorgorganisaties en echocentrum Focus. De verloskundigen en artsen werken allemaal in hetzelfde systeem, dat ook in staat is om vragenlijsten te versturen. Daardoor konden ze vragenlijsten uitsturen en ook weer binnenhalen."

Elk ziekenhuis eigen systeem

"Het ingewikkelde is dat elk ziekenhuis zijn eigen systeem heeft en verloskundigenpraktijken hebben weer een ander systeem. Sommige VSV’s is het gelukt om met een externe applicatie de vragenlijsten te versturen en gegevens in een dashboard te krijgen. Maar uit een evaluatie met zorgverleners blijkt dat die daar niet zo blij mee zijn. Die zien de informatie het liefst binnen het eigen EPD."

Landelijke regie gevraagd

Het BUZZ-project heeft een website opgeleverd en mooie tools, zoals een implementatiehandleiding. "Wij hebben iets moois neergezet voor cliënten en zorgverleners waarmee zij samen kunnen beslissen", zegt Ernst. "De uitdaging is nu om deze werkwijze te borgen en verder uit te rollen. We hopen dat de deelnemende VSV’s ermee doorgaan en veel andere VSV’s hebben belangstelling getoond. We nodigen hen uit om het op te pakken. Ook wordt al kleinschalig nagedacht over de ontwikkeling van een model voor het uitkomstgericht bekostigen van de geboortezorg (BUZZ-2)."

Knelpunten gegevensuitwisseling

"De knelpunten rond de gegevensuitwisseling vragen om een aanpak met een landelijke regie. Een van onze aanbevelingen is dan ook dat VWS dit oppakt. Verder hoop ik dat het College Perinatale Zorg haar rol pakt om te zorgen dat de Nederlandse geboortezorg aan de slag gaat met de Uitkomstenset Zwangerschap & Geboorte. En ik hoop dat andere initiatieven, zoals het landelijke programma Uitkomstgerichte zorg, dezelfde uitkomstenset gaan gebruiken, zodat dat de norm wordt."

Meer weten? 

Lees meer over waardegedreven geboortezorg: Samen beslissen met uitkomstinformatie in geboortezorg.

Afbeeldingen

Waarderen

Twitter

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.