Samen beslissen over kwaliteit van leven bij kanker

Frederique Nagtegaal ♛ 01-10-2021
456 keer bekeken 0 reacties

Het Stimuleringsprogramma Samen beslissen bevordert projecten die streven naar begrijpelijke en vindbare informatie over de kwaliteit van zorg. Het gaat om projecten die zorgverleners en patiënten leren die informatie te gebruiken om samen te beslissen. Lees verder, of ga direct naar de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen.

Stimuleringsprogramma

Zorginstituut Nederland voert het stimuleringsprogramma uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het stimuleringsprogramma bestaat uit 2 subsidieregelingen:

Met concrete projecten met een looptijd van 2 jaar, geven we een impuls aan het leren gebruiken van uitkomstinformatie bij samen beslissen. En wisselen we ervaring en kennis uit. Hiermee ontstaat samenhang en beweging in samen beslissen met uitkomstinformatie.

Financiering

In het Stimuleringsprogramma staat ieder jaar een ander thema centraal. Het programma bestaat sinds 2016. Elk jaar is in totaal 5 miljoen euro beschikbaar voor projecten met een looptijd van 2 jaar. Belangrijke criteria om financiële ondersteuning te kunnen krijgen:

  • projecten zijn na afloop van de subsidieperiode zo goed ingebed in de praktijk, dat ze zelfstandig kunnen worden voortgezet;
  • de opgedane kennis en bereikte resultaten worden landelijk gedeeld en zijn zonder winstoogmerk toegankelijk.

Eerste ronde: Transparantie over de kwaliteit van zorg

De eerste ronde van het stimuleringsprogramma had als naam: Transparantie over de kwaliteit van zorg. Deze ronde liep van jaargang 2016 tot en met 2019 en richtte zich per jaargang op een specifiek thema:

Uitbreiding subsidie

Bij de start van het stimuleringsprogramma Samen beslissen in 2016 werd 20 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2020: 5 miljoen euro per subsidiejaar. Door de hoge kwaliteit van de ingediende voorstellen, is in 2018 besloten eenmalig het subsidieplafond voor dat jaar te verhogen tot 11,1 miljoen euro.

De projecten die in 2018 zijn goedgekeurd, zetten bestaande uitkomstindicatoren in bij het samen beslissen door artsen en hun patiënten in de tweedelijnszorg. De uitbreiding van het subsidiebedrag onderstreept het belang van het thema samen beslissen.

Inmiddels zijn 48 projecten ontwikkeld en financieel ondersteund in het kader van het Subsidieregeling Transparantie over de Kwaliteit van Zorg. Het gaat om:

Succes

De subsidieregeling Transparantie over de kwaliteit van zorg bleek een succes. Daarom is een tweede ronde van de subsidieregeling gestart. Dit vervolg heeft de titel: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen.

Tweede ronde: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen

De subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen is bedoeld voor projecten die samen beslissen makkelijker maken door gebruik van bestaande uitkomstinformatie. Deze subsidieregeling heeft een looptijd van 5 jaar (2021 – 2025). Waarbij jaarlijks weer een specifiek thema de basis vormt. In 2021 is het thema: ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’. 7 projecten starten in 2021.

Bekijk de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van de projecten hieronder.

In gesprek over de waarden en doelen voor de korte tijd die nog rest. En daar de behandeling op afstemmen. Dat is het streven van het project CONtext van het Radboudumc. Bewustwording creëren bij zorgverleners en patiënten, daar ging het om in dit project. Een uitgebreide toolbox helpt daarbij.

CONtext richtte zich op patiënten met uitgezaaide kanker die niet meer kunnen genezen en die een besluit gaan nemen over een behandeling. "Patiënt en behandelaar staan dan voor de keuze wat te doen", zegt projectleider Maartje van Geel. "Toch nog een chemo of een andere behandeling, of afwachten. En wat betekent dat voor de kwaliteit van leven? Dat is een moeilijke beslissing. En wat we willen voorkomen is dat iemand later zegt: 'Als ik dit van tevoren had geweten, had ik het niet gedaan'."

Waarden en doelen

Om een goede keuze te maken, is meer nodig dan het opsommen van mogelijke behandelingen en de te verwachten bijwerkingen, vindt internist-oncoloog Evelien Kuip. Zij was nauw betrokken bij het project. "Het gesprek moet gaan over waarden en doelen. Wat wil de patiënt nog? Als iemand nog een reis wil maken, kun je een behandeling voorstellen die dat mogelijk maakt. En als een patiënt veel vreugde haalt uit gitaarspelen, kun je beter geen behandeling doen die zenuwpijn veroorzaakt."

Moeite

In de praktijk hebben veel zorgverleners moeite om te vragen wat de patiënt belangrijk vindt, stelt Kuip. CONtext had daarom tot doel om zorgverleners meer bewust te maken en te helpen om samen beslissen in de praktijk toe te passen. "Het is belangrijk de doelen van de patiënt te kennen. Dan kun je vervolgens samen kijken wat ervoor nodig is om die te realiseren. En hoe je de behandeling daarop kunt afstemmen."

Toolbox Samen Beslissen

Om zorgverleners op weg te helpen naar samen beslissen, is binnen het project een website opgezet met informatie en trainingen, de Toolbox Samen Beslissen. "De toolbox is modulair van opzet", legt Van Geel uit. "Zorgverleners kunnen bij zichzelf te rade gaan hoever ze al zijn met samen beslissen en wat ze nog nodig hebben."
De samenstellers van de toolbox hebben bestaande instrumenten gebruikt en nieuwe gemaakt waar nog geen tools beschikbaar waren. "De training Goed Begrepen van Pharos gaat over hoe je het gesprek kunt aangaan met mensen met beperkte gezondheidsvaardigheden", zeg Van Geel. "Die hebben we ook als module opgenomen. Daarnaast zijn er links naar trainingen van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK)."

Ethiek en zingeving

Het Radboudumc heeft zelf modules gemaakt over onder meer samen beslissen en verdiepingsmodules over ethiek en zingeving bij samen beslissen in de oncologie. Er is ook een toolbox gemaakt voor trainers en docenten. Trainers kunnen zelf een programma samenstellen, afgestemd op hun leerlingengroep. Docenten die daar hulp bij willen kunnen contact opnemen  met de Radboudumc Health Academy

Bewustwording

Een belangrijk hulpmiddel om de bewustwording bij zorgverleners te vergroten is training van gespreksvoering door spreekuurobservatie. "Ik heb deelgenomen aan een training met 5 zorgverleners en een trainer", vertelt Kuip. "De trainer haalde een aantal momenten uit het spreekuur terug om te analyseren: wat ging hier goed, wat kan beter? Dat was soms confronterend, maar altijd leerzaam. We kregen ook voorbeeldzinnen aangereikt die je kunt gebruiken om bepaalde onderwerpen aan te snijden."
25 zorgverleners deden net als Evelien Kuip mee aan een spreekuurobservatie. 24 van hen zouden de training aanbevelen bij collega’s. 

Casemanagers

De resultaten werden bekeken aan de hand van een zogeheten OPTION12-vragenlijst. Deze lijst is ontwikkeld om samen beslissen in de gezondheidszorg te meten. De lijst was aangevuld met vragen over de rol van de casemanager. Dit is een speciaal opgeleide verpleegkundige die een laagdrempelig aanspreekpunt is voor de patiënt. "Daarbij gaat het niet alleen over wanneer en waar de patiënt moet zijn voor een behandeling", zegt Kuip, "maar ook over andere dan medische zaken. Bijvoorbeeld hoe de situatie thuis is, of dat een patiënt twijfelt tussen vakantie naar Texel of naar Frankrijk."

Inzet versneld

Mede dankzij het CONtext-project is de inzet van casemanagers versneld, constateert Kuip. "Vanuit de richtlijnen voor oncologie krijgt de casemanager een rol om patiënten te ondersteunen. Het zijn gespecialiseerde oncologieverpleegkundigen. Terwijl het project liep zijn er in het Radboudumc casemanagers bijgekomen. Patiënten zijn daar heel erg blij mee, omdat ze zaken kunnen bespreken die ze niet zo snel aan de arts voorleggen."

Empower2Decide

Het project CONtext is afgerond, maar de Toolbox Samen Beslissen blijft voor iedereen gratis beschikbaar. "We nodigen andere ziekenhuizen en zorgverleners van harte uit ermee aan de slag gaan", zegt Van Geel. "We hadden tijdens het project al met andere ziekenhuizen willen samenwerken, maar door de coronacrisis hadden die andere prioriteiten. We hebben een animatie ontwikkeld om mensen bewust te maken. Die gebruiken we ook in het project Empower2Decide. Dat richt zich op samen beslissen in de keten bij slokdarmkanker en alvleesklierkanker."

Afbeeldingen

Waarderen

Twitter

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.