Patiënt kiest trefzekerder door gebruik verrijkte keuzehulpen

Frederique Nagtegaal ♛ 01-10-2021
284 keer bekeken 0 reacties

Het Stimuleringsprogramma Samen beslissen bevordert projecten die streven naar begrijpelijke en vindbare informatie over de kwaliteit van zorg. Het gaat om projecten die zorgverleners en patiënten leren die informatie te gebruiken om samen te beslissen. Lees verder, of ga direct naar de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen.

Stimuleringsprogramma

Zorginstituut Nederland voert het stimuleringsprogramma uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het stimuleringsprogramma bestaat uit 2 subsidieregelingen:

Met concrete projecten met een looptijd van 2 jaar, geven we een impuls aan het leren gebruiken van uitkomstinformatie bij samen beslissen. En wisselen we ervaring en kennis uit. Hiermee ontstaat samenhang en beweging in samen beslissen met uitkomstinformatie.

Financiering

In het Stimuleringsprogramma staat ieder jaar een ander thema centraal. Het programma bestaat sinds 2016. Elk jaar is in totaal 5 miljoen euro beschikbaar voor projecten met een looptijd van 2 jaar. Belangrijke criteria om financiële ondersteuning te kunnen krijgen:

  • projecten zijn na afloop van de subsidieperiode zo goed ingebed in de praktijk, dat ze zelfstandig kunnen worden voortgezet;
  • de opgedane kennis en bereikte resultaten worden landelijk gedeeld en zijn zonder winstoogmerk toegankelijk.

Eerste ronde: Transparantie over de kwaliteit van zorg

De eerste ronde van het stimuleringsprogramma had als naam: Transparantie over de kwaliteit van zorg. Deze ronde liep van jaargang 2016 tot en met 2019 en richtte zich per jaargang op een specifiek thema:

Uitbreiding subsidie

Bij de start van het stimuleringsprogramma Samen beslissen in 2016 werd 20 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2020: 5 miljoen euro per subsidiejaar. Door de hoge kwaliteit van de ingediende voorstellen, is in 2018 besloten eenmalig het subsidieplafond voor dat jaar te verhogen tot 11,1 miljoen euro.

De projecten die in 2018 zijn goedgekeurd, zetten bestaande uitkomstindicatoren in bij het samen beslissen door artsen en hun patiënten in de tweedelijnszorg. De uitbreiding van het subsidiebedrag onderstreept het belang van het thema samen beslissen.

Inmiddels zijn 48 projecten ontwikkeld en financieel ondersteund in het kader van het Subsidieregeling Transparantie over de Kwaliteit van Zorg. Het gaat om:

Succes

De subsidieregeling Transparantie over de kwaliteit van zorg bleek een succes. Daarom is een tweede ronde van de subsidieregeling gestart. Dit vervolg heeft de titel: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen.

Tweede ronde: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen

De subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen is bedoeld voor projecten die samen beslissen makkelijker maken door gebruik van bestaande uitkomstinformatie. Deze subsidieregeling heeft een looptijd van 5 jaar (2021 – 2025). Waarbij jaarlijks weer een specifiek thema de basis vormt. In 2021 is het thema: ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’. 7 projecten starten in 2021.

Bekijk de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van de projecten hieronder.

Keuzehulpen worden verrijkt met steeds uitgebreidere informatie. De inzichten die patiënten opdoen over diagnose, behandeling en uitkomsten, helpt ze bij samen beslissen. “De beweging zit in een stroomversnelling”, stelt Michiel Hageman van PATIENT+, aanbieder van keuzehulpen.

PATIENT+ ontwikkelde meer dan 80 keuzehulpen. Ze zijn nooit helemaal af: zodra er nieuwe literatuur of een nieuwe richtlijn wordt gepubliceerd, wordt de keuzehulp daarmee in lijn gebracht. In het kader van het project Samen Beslissen zijn enkele keuzehulpen uitgebreid met PROMs en verrijkt met uitkomstinformatie uit landelijke databases. Daardoor krijgen patiënten meer inzicht in hun functioneren.

Aangepaste keuzehulpen

De 4 aangepaste keuzehulpen zijn bestemd voor patiënten met heup- of knieslijtage, een liesbreuk of galsteenlijden. Voor deze aandoeningen is gekozen, omdat ze vaak voorkomen en er bij de behandeling veel te kiezen valt. Doordat de PROMs-vragenlijsten zijn toegevoegd, krijgen patiënten nog beter zicht op hun functioneren en de mogelijke uitkomsten van behandelingen. “Op die manier zijn ze beter in staat om tot een gezamenlijk besluit te komen met de zorgverlener”, aldus Michiel Hageman.

Landelijke databases

Nieuw is dat informatie uit landelijke databases is toegevoegd aan de keuzehulpen voor heup- en knieslijtage. Daarmee krijgen patiënten nog meer informatie waarop ze hun beslissingen kunnen baseren. “We weten uit studies dat 94% van de patiënten een actieve rol willen vervullen in het besluitvormingsproces. Dat lukt niet altijd, omdat ze onvoldoende inzicht hebben in diagnose, behandeling en uitkomsten. Door gebruik van een keuzehulp zijn ze op de hoogte van de mogelijkheden en kunnen ze samen met de arts kiezen welke het beste bij ze past.”

Keuzehulpen leiden tot meer grip

Er wordt veel gebruikgemaakt van de beschikbare keuzehulpen. Mensen zijn positief over deze manier van begeleiding, merkt Michiel. “Doordat ze meer weten, krijgen ze meer grip op hun gezondheid. Uit studies blijkt dat mensen door die kennis minder angstig zijn over hun aandoening en de gevolgen ervan.”

Gebruikersonderzoek

De verbeterde keuzehulpen werden in 14 ziekenhuizen ingevoerd. Patiënten reageren er positief op, zo blijkt uit gebruikersonderzoek. “Zeer nuttig programma”, schrijft een gebruiker. Iemand anders stelt: “Het is een zeer duidelijke uiteenzetting van wat er van een eventuele operatie wordt verwacht. Een ieder die een operatie staat te wachten,zou deze keuzehulp in moeten zien.” Een derde patiënt reageert als volgt: “Deze keuzehulp was voor mij een bevestiging dat ik een goede keuze heb gemaakt.”

Meer inhoudelijke gesprekken met patiënten

De zorgverleners die keuzehulpen gebruiken, geven aan dat ze er tevreden mee zijn. Zij merken dat ze meer inhoudelijke gesprekken hebben met patiënten, omdat deze beter voorbereid verschijnen op de poli. Daardoor hoeven zorgverleners hoeven niet keer op keer hetzelfde verhaal te vertellen over de mogelijkheden, maar kunnen ze dieper ingaan op wat de behandeling voor de patiënt betekent. “Bovendien zijn ze beter op de hoogte van wat de patiënt belangrijk vindt en welke vragen hij nog heeft om tot een beslissing te komen.”

Noodzaak

Toch zijn nog lang niet alle zorgverleners geneigd om keuzehulpen te gebruiken, merkt PATIENT+. “Dat ze er zijn betekent nog niet dat zorgverleners ze ook benutten. Ze voelen niet de noodzaak om hun werkwijze te veranderen. Misschien vanuit het idee: we doen het toch al goed? Ik begrijp dat het een andere werkwijze is, dat vraagt om een gedragsverandering. Wij hopen dat dit nog meer draagvlak vindt en uiteindelijk de norm wordt.”

Minder herhaalconsulten nodig

Dat zou niet alleen een goede zaak zijn vanuit het uitgangspunt van samen beslissen, maar ook omdat het een efficiënte werkwijze ten goede komt. Zo zijn er over het algemeen minder herhaalconsulten nodig en zijn patiënten vaker tevreden over de geleverde zorg. “Mensen kiezen een behandeling die echt bij ze past en weten wat ze kunnen verwachten. Daardoor hebben ze minder spijt van beslissingen die ze hebben genomen. Daaruit mag je concluderen dat de kwaliteit van de zorg toeneemt.”

Stroomversnelling

Wat PATIENT+ betreft zit de beweging in een stroomversnelling. Na de 4 genoemde keuzehulpen worden er nog 72 uitgebreid met informatie. Door patiënten te volgen en analyses uit te voeren, kunnen de keuzehulpen nog meer worden gepersonaliseerd. “Op basis van deze gegevens kun je de kans op succes en falen voorspellen. Wat mij betreft is er nog een wereld te winnen.”

Meer weten?

Lees meer over dit project: Gepersonaliseerde keuzehulp voor patiënten in ziekenhuizen.

Afbeeldingen

Waarderen

Twitter

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.