Beslist samen! Met spreekkamerinformatie op maat

Frederique Nagtegaal ♛ 01-10-2021
99 keer bekeken 0 reacties

Het Stimuleringsprogramma Samen beslissen bevordert projecten die streven naar begrijpelijke en vindbare informatie over de kwaliteit van zorg. Het gaat om projecten die zorgverleners en patiënten leren die informatie te gebruiken om samen te beslissen. Lees verder, of ga direct naar de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen.

Stimuleringsprogramma

Zorginstituut Nederland voert het stimuleringsprogramma uit in opdracht van het ministerie van VWS. Het stimuleringsprogramma bestaat uit 2 subsidieregelingen:

Met concrete projecten met een looptijd van 2 jaar, geven we een impuls aan het leren gebruiken van uitkomstinformatie bij samen beslissen. En wisselen we ervaring en kennis uit. Hiermee ontstaat samenhang en beweging in samen beslissen met uitkomstinformatie.

Financiering

In het Stimuleringsprogramma staat ieder jaar een ander thema centraal. Het programma bestaat sinds 2016. Elk jaar is in totaal 5 miljoen euro beschikbaar voor projecten met een looptijd van 2 jaar. Belangrijke criteria om financiële ondersteuning te kunnen krijgen:

  • projecten zijn na afloop van de subsidieperiode zo goed ingebed in de praktijk, dat ze zelfstandig kunnen worden voortgezet;
  • de opgedane kennis en bereikte resultaten worden landelijk gedeeld en zijn zonder winstoogmerk toegankelijk.

Eerste ronde: Transparantie over de kwaliteit van zorg

De eerste ronde van het stimuleringsprogramma had als naam: Transparantie over de kwaliteit van zorg. Deze ronde liep van jaargang 2016 tot en met 2019 en richtte zich per jaargang op een specifiek thema:

Uitbreiding subsidie

Bij de start van het stimuleringsprogramma Samen beslissen in 2016 werd 20 miljoen euro beschikbaar gesteld tot 2020: 5 miljoen euro per subsidiejaar. Door de hoge kwaliteit van de ingediende voorstellen, is in 2018 besloten eenmalig het subsidieplafond voor dat jaar te verhogen tot 11,1 miljoen euro.

De projecten die in 2018 zijn goedgekeurd, zetten bestaande uitkomstindicatoren in bij het samen beslissen door artsen en hun patiënten in de tweedelijnszorg. De uitbreiding van het subsidiebedrag onderstreept het belang van het thema samen beslissen.

Inmiddels zijn 48 projecten ontwikkeld en financieel ondersteund in het kader van het Subsidieregeling Transparantie over de Kwaliteit van Zorg. Het gaat om:

Succes

De subsidieregeling Transparantie over de kwaliteit van zorg bleek een succes. Daarom is een tweede ronde van de subsidieregeling gestart. Dit vervolg heeft de titel: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen.

Tweede ronde: Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen

De subsidieregeling Leren gebruiken van uitkomstinformatie voor Samen beslissen is bedoeld voor projecten die samen beslissen makkelijker maken door gebruik van bestaande uitkomstinformatie. Deze subsidieregeling heeft een looptijd van 5 jaar (2021 – 2025). Waarbij jaarlijks weer een specifiek thema de basis vormt. In 2021 is het thema: ‘Samen beslissen met kwetsbare ouderen’. 7 projecten starten in 2021.

Bekijk de praktijkvoorbeelden en ervaringsverhalen van de projecten hieronder.

Ziekenhuizen en patiëntenorganisaties hebben gezorgd dat Samen beslissen meer plaatsvindt tussen zorgprofessionals en patiënten. Er wordt meer gebruikgemaakt van nuttige uitkomstinformatie. Voor meer ondersteuning zijn keuzehulpen en dashboards ingezet met training, feedback en procesherinrichting.

Samen beslissen in 12 ziekenhuizen

Het doel van het project was om binnen 2 jaar uitkomstinformatie op maat te gebruiken in minimaal 2 zorgprocessen van 12 ziekenhuizen. De patiënt beslist dan over de best passende behandeling door:

  1. de inzet van PROMs, oftewel uitkomstinformatie op maat, via een begrijpelijk dashboard;
  2. het koppelen van landelijke en betrouwbare lokale uitkomstinformatie aan keuzehulpmiddelen.

Het Samen beslissen is in 12 ziekenhuizen op gang gebracht en gemeten via observaties in de spreekkamer en vragenlijsten. De ziekenhuizen die zich aansloten bij het programma, konden uit 2 van de volgende zorgprocessen kiezen:

  • borstkanker
  • darmkanker
  • knie- of heupartrose
  • liesbreuk
  • schisis
  • buikaneurysma.

Hierbij was ook aandacht voor uitkomstinformatie in het gesprek tussen zorgverlener en patiënt. Ziekenhuizen konden gebruik maken van bestaande expertise en al ontwikkelde tools. Daarnaast was het van belang om patiëntparticipatie te versterken in de ontwikkeling en uitwisseling van uitkomstinformatie.

Integreren van uitkomstinformatie

Het integreren van uitkomstinformatie gebeurde zo veel mogelijk door:

  • dashboards met uitkomstinformatie (PROMs) begrijpelijk weer te geven voor patiënt en zorgverlener;
  • landelijke uitkomstinformatie toe te voegen aan keuzehulpen;
  • e-learnings aan te bieden over belangrijke theorie op het gebied van samen beslissen;
  • het opnemen en evalueren van consulten met als doel individuele- en teamfeedback te kunnen geven op de mate van samen beslissen in de dagelijkse praktijk;
  • afname van vragenlijsten voor de patiënt;
  • herinrichting van zorgprocessen, met name in het Multidisciplinair Overleg (MDO), Electronisch Patiënten Dossier (EPD) en de ketensamenwerking.

Veel bereikt

In 14 ziekenhuizen en UMC’s en in totaal 22 zorgprocessen is veel bereikt. Elk Nederlands ziekenhuis is op één of andere manier bezig met samen beslissen en ook alle relevante partijen (beroeps- en patiëntenorganisaties, verzekeraars, etc.) hebben het onderwerp op de agenda gezet. Daarin is Nederland echt uniek. Tussen de ziekenhuizen zijn wel grote verschillen in de mate van toepassing van samen beslissen in de praktijk. Daardoor kon over en weer veel van elkaar worden geleerd in het programma. We maakten bijvoorbeeld diverse stappen in patiëntparticipatie. 5 patiëntorganisaties namen actief deel aan het programma. Op sommige plekken zijn patiënten volwaardige partners, maar op andere plaatsen blijft ruimte voor verbetering. Ook zijn veel tools beschikbaar gekomen: e-learnings, trainingen, observatietools en onder andere dashboards.

Belangrijkste les

Het is van belang scherp te blijven op wat samen beslissen is, namelijk een proces waarin 4 cruciale stappen (telkens) moeten plaatsvinden in het gesprek tussen patiënt en zorgverlener. De implementatie moet zich daarop richten. Daarin kunnen tools een belangrijk hulpmiddel zijn en soms een startpunt. Het werken vanuit de intrinsieke motivatie van een zorgverlener is een succesfactor; zij voelen en vinden dat samen beslissen tot het vak behoort en voortdurend onderhoud nodig heeft. Kennis en ervaring over samen beslissen moet gekoppeld worden aan veranderkundig expertise. Met name procesbegeleiders met het vermogen om mensen in het primair proces vanuit intrinsieke motivatie te prikkelen en te faciliteren. In een co-creatief proces waarin ook patiënten(vertegenwoordigers) een belangrijk rol spelen.

Opschalen doen we zo!

De ziekenhuizen die aan Beslist Samen! deelnamen, hebben samen beslissen op de agenda staan. Nu draait het om het stimuleren van landelijke opschaling naar elk ziekenhuis, elke afdeling, elke beroepsgroep en elke aandoening. Dit betekent overschakelen naar netwerkachtige vormen. Tools en expertise voor het geven van trainingen en feedback moeten breed beschikbaar komen. Zorgpaden, samenwerking, omgang met tijd, financiering en ICT op samen beslissen moeten worden ingericht.

Ervaringsverhaal

Lees meer over dit project in het ervaringsverhaal: Samen beslissen niet meer weg te denken uit ziekenhuizen.

Vragen?

Heb je vragen over dit project? Stuur een e-mail naar Dirk Ubbink of Haske van Veenendaal.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Afbeeldingen

Waarderen

Twitter

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen wijzigen

Deze website maakt gebruik van cookies. Cookies worden onder andere gebruikt voor het bijhouden van statistieken, het opslaan van voorkeuren, het optimaliseren van deze website, de integratie van social media en marketingdoeleinden. Lees meer over cookies en jouw privacy in ons cookieverklaring. Wij gebruiken de hieronder genoemde soorten cookies.


Deze cookies gebruiken we om de basisfuncties van deze website te kunnen laten draaien en om inzicht te krijgen in het gebruik. Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens. Deze cookies zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website en worden daarom altijd geplaatst.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Indien u deze toestaat, worden deze cookies gebruikt door aanbieders van externe content die op deze website kan worden getoond. In sommige gevallen gaat het daarbij om marketing- en/of tracking cookies, die het gedrag van bezoekers vastleggen en op basis daarvan gepersonaliseerde advertenties tonen op andere websites.