Ouders met reflux-baby’s duidelijker uitnodigen samen te beslissen

Frederique Nagtegaal ♛ 17-02-2022
530 keer bekeken 0 reacties

Hoe breng je Samen beslissen in de praktijk? Welke stappen kun je zetten? Wat werkt, en wat werkt juist niet? Om als ziekenhuis en (zorg)professional meer van elkaar te leren is het project Samen beslissen in de praktijk gestart.

Databank praktijkvoorbeelden

Voor Samen beslissen in de praktijk brengen we meer dan 50 voorbeelden bijeen van samen beslissen in ziekenhuizen, academische centra en zelfstandige klinieken. Hoe hebben anderen samen beslissen aangepakt? Hoe organiseren zij het en hoe zorgen zij voor een verandering in de spreekkamer? In een centrale databank met een handige zoekfunctie is er zo altijd wel een voorbeeld dat aansluit op jouw praktijk.

Wat kun je verwachten?

We organiseren online intervisiebijeenkomsten ‘Samen Beslissen in de praktijk’ om kennis met elkaar te delen. Tijdens deze bijeenkomsten staat steeds een praktijkvoorbeeld van samen beslissen centraal en is er aandacht voor geleerde lessen. In kleine groepjes gaan deelnemers aan de slag met eigen vragen en ervaringen. Nieuwsgierig geworden naar hoe zo’n bijeenkomst eruit ziet? Lees de sfeerverslagen. Aanmelden kan via de Agenda.

Met de Nieuwsbrief samen beslissen houden we je op de hoogte van wat er allemaal gebeurt op het gebied van samen beslissen. Meld je aan! Doe dit ook als je al eerder geabonneerd was op de voorloper ‘Nieuwsbrief Inspiratie voor Samen Beslissers’.

Voor oproepen en vragen aan collega’s is er ook het Leerplein Samen Beslissen.

Hoe kun je bijdragen?

Wij zijn ervan overtuigd dat je veel kunt leren van elkaars ervaringen en we zijn dan ook steeds op zoek naar nieuwe praktijkvoorbeelden. Dus ben jij bezig met de implementatie van samen beslissen? Heb je veel ervaring met een handige tool? Verzorg je trainingen voor je collega’s in het ziekenhuis of weet je veel over samen beslissen voor een speciale patiëntgroep? Neem dan contact met ons op! Lever jouw praktijkvoorbeeld bij ons aan. Je kunt ook een e-mail sturen om een afspraak te maken voor een interview.

We horen graag van je!

Het project Samen beslissen in de praktijk is onderdeel van het thema Samen beslissen van het programma Uitkomstgerichte Zorg. De NVZ verzamelt praktijkvoorbeelden en organiseert (intervisie)bijeenkomsten. Daarin werken we samen met de andere HLA-partijen. Heb je vragen, tips of wil je sparren of jouw voorbeeld geschikt is? Neem dan contact op met Firiël Suijker (projectmedewerker Leren van elkaar – Samen beslissen).

Met behulp van de Option 5-methode ontdekten kinderartsen die reflux behandelen, dat ze ouders duidelijker moeten uitnodigen om mee te beslissen.

Thema/lijn

Samen beslissen

Organisatie

Algemeen ziekenhuis

Aanpak

Option 5-methode

Specialisme

Kindergeneeskunde

Op de afdeling Kindergeneeskunde van Máxima MC (MMC) in Veldhoven gingen ze aan de slag met de Option 5. Een methode waarmee je kunt onderzoeken of een zorgprofessional samen beslist met de patiënt. Met toestemming van patiënten namen kinderartsen de gesprekken in de spreekkamer op en luisterden die terug met collega’s. Met een soort scorelijst checkten ze op welke onderdelen van samen beslissen het goed ging en wat er beter kon.

Wanhopige ouders

Lonneke van Onzenoort is kinderarts in MMC. Ze gebruikte de Option 5-methode bij kinderen met reflux. Hierbij stroomt bij baby’s de maaginhoud terug in de slokdarm, wat vaak leidt tot spugen. Meestal slapen deze baby’s slecht en huilen ze veel, wat ouders wanhopig kan maken.
Van Onzenoort: “Je leert er veel van als iemand meeluistert. Zo vaak maak je dat niet meer mee als klare specialist. Je vraagt je af: hoe doe ik het, wat zeg ik, wat kan beter? Wat mij vooral verraste – en dit hoor ik van meer collega’s – is dat je dénkt dat je best goed bezig bent met samen beslissen, maar het in de praktijk tegenvalt. Met name hoe we ouders uitnodigen om mee te beslissen. ‘Wat vinden jullie?’, ‘Beslis mee!’, dat ontbrak nogal, maar is wel een onmisbaar onderdeel.”

Stuk neutraler

“Eerder besprak ik altijd 3 opties met ouders. Daarin liet ik onbewust mijn eigen ideeën doorschemeren. Hierdoor voelden ouders zich waarschijnlijk minder vrij om voor een andere aanpak te kiezen. Als ik bijvoorbeeld het indikken van voeding voorstelde en ze daar slechte ervaringen mee hadden, kwamen ze de volgende keer terug en zeiden: ‘We hebben het toch niet gedaan en willen nu door naar de volgende stap.’ Dat kan je voorkomen door ouders vanaf het begin alle ruimte te geven voor hun ideeën. Dat vind ik een groot voordeel van samen beslissen. Ik sta er nu een stuk neutraler in en maak samen met de ouders een afgewogen keuze.”

Zinnetje dat altijd werkt

“Ik hield heel concrete tips over aan het werken met de Option 5. Zoals: ‘Je kunt beter dit zinnetje gebruiken’ of ‘Dit gespreksmodel is beter’. Een zin die voor mij altijd werkt en die ik nu standaard in mijn consult verweef, is: ‘Jullie stem is heel belangrijk. Kijk goed wat binnen jullie gezinssituatie past.’ Voordien ging ik er vanuit dat ouders zich wel meldden als het niet paste, maar dat is dus niet zo.”

Aanpak

Mara Bouwmans, projectleider Samen beslissen in MMC, over de aanvliegroute: “Eerst gingen we met de kinderartsen in gesprek over de Option 5. Later gaven we een korte training aan de verpleegkundigen van kindergeneeskunde, om te leren wat zij kunnen doen om patiënten mee te laten beslissen: hoe zorg je dat ouders met een gerust hart naar huis gaan, geloven in de adviezen die ze meekrijgen en kijken of het werkbaar is in de gezinssituatie? Dat krijgt dit jaar een vervolg.”
Van Onzenoort: “Ons afdelingshoofd was heel enthousiast. Ook de polimedewerkers hebben we betrokken. Het past goed in de family centered care waarbij gezin en patiënt centraal staan.”

Resultaten

Bouwmans: “De ouders die hebben gereageerd, zijn heel tevreden over de informatievoorziening en hebben het gevoel dat ze samen besloten hebben. Het aantal kinderen met reflux is gelukkig klein, hierdoor is het nog moeilijk conclusies te trekken uit de resultaten. Het is ook moeilijk te meten, Samen beslissen. Daarover zijn we in gesprek met verzekeraars; wat zijn voor hen indicatoren of cijfers die aantonen dat wij het goed doen en het ook wat oplevert? Uiteindelijk is het vooral beleving, maar hoe zet je dat op een objectieve manier neer?”

Succesfactoren

Van Onzenoort noemt ondersteuning als belangrijkste succesfactor voor samen beslissen. “De afdeling Kwaliteit & Veiligheid zorgde daar goed voor, net als collega’s die ermee aan de slag gingen. Hoe dat ging? Door het proces helder te schetsten, duidelijk te maken wat er van je wordt verwacht en te ontzorgen. Dat is voor dokters heel fijn.”

Bouwmans: “Het is naïef om te denken dat Samen beslissen er zo maar ineens is. Je moet goed kijken wat er past binnen een vakgroep: het is maatwerk. Kijk waar energie en enthousiasme zit. Dan verspreidt het zich op een positieve manier. Het leukste is als dokters die eerst sceptisch waren, op een gegeven moment met een patiënt gaan samen beslissen, en het verschil ervaren. Dat werkt het beste. Ik kan het wel allemaal vertellen, maar ik ben niet degene die in de spreekkamer zit en het gesprek met de patiënt voert.”

Belemmeringen

Bouwmans: “Soms krijg ik reacties als ‘We moeten al zoveel!’, wat ik helemaal begrijp, zeker in deze tijd. Er zijn ook praktische belemmeringen: “Vragen als: ‘Hoe ziet het zorgpad eruit?’ Of: ‘Wat als we al die patiënten extra moeten zien of bellen?’ Als je aan de voorkant een meer diepgaand gesprek voert met de patiënt, is er vaak minder twijfel nadat een keuze is gemaakt en is de patiënt therapietrouwer. Daardoor blijft er aan de achterkant meer tijd over.”
Soms zijn er ook financiële vragen. Van Onzenoort: “Denk aan zorgen over productieverlies: wel of niet opereren? Dat kan koudwatervrees zijn, maar ook een reële zorg. Wij waren bang dat ouders veel vaker zouden kiezen voor medicatie bij reflux, terwijl wij dat eerder afraadden. Maar het valt erg mee in de praktijk, ouders zijn toch bang voor bijwerkingen. Dan pakt het dus anders uit.”

Tips

  • Begin klein met een aantal collega’s.
  • Werk opgedane ervaring groter uit.
  • Iedere vakgroep heeft zijn eigen cultuur en ongeschreven regels: benut wat je weet en ga daarmee aan de slag.
  • Betrek andere stafdiensten: de academie, communicatie, enzovoort. Zij moeten op de hoogte zijn en meedenken. Dan kun je het als organisatie uitdragen, in plaats van als een losstaand initiatief.
  • Werk samen met of lift mee op een ander project dat al loopt.
  • Naast Kwaliteit & Veiligheid als kartrekker is er ook altijd een arts, verpleegkundige of afdelingshoofd binnen een vakgroep nodig.

Vragen?

Vragen over dit praktijkvoorbeeld? Stuur een e-mail naar het MMC. Specifieke vragen over samen beslissen in de kindergeneeskundige? Neem contact op met Lonneke van Onzenoort.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Afbeeldingen

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.