Submenu

Goede voorlichting als basis voor samen beslissen bij Annatommie mc

Samira Tatuhey 06-09-2021
2794 keer bekeken 0 reacties

Samen beslissen is het proces waarin zorgprofessional en patiënt samen bespreken welke zorg het beste bij de patiënt past. Uitgangspunt is dat de zorg zoveel mogelijk aansluit bij de situatie en behoeftes van de patiënt. Onderaan de pagina vind je de beschikbare praktijkvoorbeelden en het nieuws over samen beslissen.

De medische kennis van de zorgprofessional en de kennis van de patiënt over zijn eigen wensen en behoeften vullen elkaar aan bij samen beslissen. 

Het goede gesprek

Om meer samen te beslissen, is ondersteuning van het goede gesprek tussen patiënt en zorgprofessional onmisbaar. Patiënten moeten goede informatie krijgen over hun mogelijkheden, en de voor- en nadelen die daarbij horen. Want er zijn bijna altijd meerdere mogelijkheden. Ook afwachtend volgen kan een optie zijn. Net zo belangrijk is het om te weten wat voor die individuele patiënt belangrijk is, wat zijn voorkeuren en persoonlijke situatie zijn. Dat is voor zorgprofessionals niet altijd makkelijk om goed uit te vragen, en voor patiënten niet makkelijk om de bedenken en te verwoorden. De Patiëntenfederatie Nederland (PFN) neemt het voortouw in de werkgroep die zich over dit thema buigt.

Activiteiten & doelen

De werkgroep heeft 6 activiteiten opgezet om meer samen beslissen te stimuleren:

 

  1. Campagne
    Een sectoroverstijgende campagne om iedereen die zorg nodig heeft of werkt in de zorg, een stapje verder te brengen in Samen beslissen. De campagne zorgt voor een gezamenlijke en verbindende taal en concrete tips. Bekijk de campagnewebsite.
     
  2. Keuzehulpen
    Goede en betrouwbare keuzehulpen vindbaar, toegankelijk en goed te gebruiken maken voor ziekenhuizen/klinieken, zorgprofessionals en patiënten. Lees meer over keuzehulpen.
     
  3. Scholing en opleiding
    Samen beslissen verankeren in de opleiding en (na)scholing van zorgprofessionals, zodat zij beter toegerust worden om samen met de patiënt te kunnen beslissen. 
    Competentiesets:
    - Rapportage deelproject 1 competentiesets Samen Beslissen
    Handreiking - competentieset scholing medisch specialisten Samen beslissen
    Competentieset Samen Beslissen verpleegkundig specialist
    Competentieset Samen Beslissen verpleegkundige
    Opleidingsmateriaal:
    - Opleidingsmateriaal
    - E-learning: De Kern van Samen Beslissen
    Bekijk alle documenten van scholing en opleiding bij samen beslissen.
    Onderzoeksrapport:
    - Eindrapport Samen Beslissen aan bed
  4. Leren van elkaar
    Door gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring, versnellen we de implementatie van samen beslissen in de praktijk. Voor zorgorganisaties en professionals gebeurt dit in de vorm van o.a. praktijkvoorbeelden, nieuwsbrieven en bijeenkomsten. En voor patiënten met producten voor bijeenkomsten, in een toolkit voor zorg- en patiëntenorganisaties.
    Project Samen beslissen in de praktijk
    Met het project Samen beslissen in de praktijk verzamelen we meer dan 50 voorbeelden van samen beslissen in ziekenhuizen, academische centra en zelfstandige klinieken. Werk jij aan samen beslissen in de medisch specialistische zorg? Dan horen we graag van je. Lees meer over het project Samen beslissen in de praktijk.
    Project Leren van elkaar – patiënten
    We ontwikkelden een toolkit met producten, die zorg- en patiëntenorganisaties kunnen inzetten in bijeenkomsten over samen beslissen met patiënten en naasten. Bekijk de Toolkit Samen beslissen bijeenkomsten.
    Lees meer over Leren van elkaar – patiënten
     
  5. Verbinding met beperkte gezondheidsvaardigheden
    30% van de mensen heeft moeite met het vinden, begrijpen en gebruiken van informatie over gezondheid. Binnen alle onderdelen van het programma houden we hiermee rekening. Ook ontwikkelen we een training voor ziekenhuizen/klinieken en een kennismodule voor patiëntenorganisaties. Bekijk de Toolkit Gezondheidsvaardigheden voor zorgverleners, of lees meer over verbinding met beperkte gezondheidsvaardigheden.
  6. Organiseren en belonen
    Zorgorganisaties krijgen handvatten om samen beslissen te organiseren en van elkaar te leren. Zorgverzekeraars en zorgorganisaties wisselen kennis uit om financiële knelpunten op te lossen. Lees meer over organiseren en belonen.


    Op 8 september 2022 vond de tweede kennissessie ‘Organiseren en belonen van Samen Beslissen’ plaats in Utrecht. Ruim 80 deelnemers waren aanwezig. Onder hen inkopers van zorg, beleidsmakers, zorgverleners en patiëntvertegenwoordigers. Tijdens het plenaire deel en zes interactieve sessies deelden voorlopers op het gebied van Samen Beslissen hun ervaringen en vond er kennisuitwisseling plaats. Het was een geslaagde en energieke kennissessie op een inspirerende locatie! Lees het volledige verslag of bekijk de presentaties of bekijk de infografic met de belangrijkste bevindingen uit de kennissessie.

Bij Annatommie mc is iedere zorgprofessional het erover eens: we kunnen in de huidige tijdsgeest niet meer om samen beslissen heen. Het behandelcentrum voor bewegingsklachten betrekt patiënten dan ook maximaal in het behandeltraject.

Thema/lijn

Samen beslissen

Organisatie

Zelfstandig Behandelcentrum (ZBC)

Specialisme

Orthopedie

Samen beslissen is er de afgelopen 6 jaar gaandeweg en organisch geïmplementeerd. Dat begint met goede voorlichting.

Van sportblessures tot klachten door artrose of een hernia, bij Annatommie mc kunnen patiënten terecht voor de behandeling van bewegingsklachten. Vanuit 8 vestigingen in Nederland werken medisch specialisten toe naar maximale bewegingsvrijheid. Sámen met de patiënt natuurlijk. Want samen beslissen staat bij Annatommie mc al jaren hoog in het vaandel. “Het past bij de huidige tijdsgeest, waarin de autonomie van de patiënt steeds belangrijker wordt”, zegt orthopedisch chirurg Marwan Shadid. “We zien samen beslissen als een natuurlijke interactie met de patiënt. Zeker in dit aandoeningsgebied waarbij het niet gaat om acute zorg, maar om een potentiële verbetering van de kwaliteit van leven. Met veel klachten die onze patiënten hebben, kunnen ze 100 worden. De keuze van behandeling is daarom altijd een afweging van voordelen versus mogelijke risico’s, die we maken mede op basis van de mate van klachten. De patiënt ervaart de klachten, dus die afweging en de uiteindelijk keus is dus aan hem.”

Aanpak

Samen beslissen is bij Annatommie mc niet vanuit een project gestart, maar heel geleidelijk en gelijk multidisciplinair ingebed in de organisatie. 6 jaar geleden besloot de organisatie de patiënt meer te betrekken en goed voor te lichten. Dat proces is vervolgens heel organisch verlopen. “In de loop van de tijd hebben we steeds meer tools ontwikkeld om samen beslissen vorm te geven”, aldus Shadid. Die tools zijn met name gericht op goede voorlichting. Want “om een beslissing te kunnen nemen, is informatie aan de patiënt de sleutel”, zegt Shadid. “Door de patiënt zo goed mogelijk te informeren, creëer je een gelijk speelveld waarin het mogelijk is om op gelijk niveau te spreken over de verschillende behandelopties. Op die manier kan samen met de patiënt een weloverwogen besluit worden genomen.”

Duidelijke uitleg

Zo vindt de patiënt op de website al duidelijke uitleg over de verschillende aandoeningen en mogelijke behandelopties, zijn er voorlichtingsavonden over specifieke aandoeningen en worden in de wachtkamer informatievideo’s getoond. Tijdens het eerste consult vertelt de specialist de patiënt uitgebreid over de verschillende behandelopties, de voor- en nadelen en het te verwachten resultaat. Vervolgens krijgt de patiënt informatie mee haar huis om rustig na te lezen. In een tweede consult wordt dan vaak in samenspraak met de patiënt de keus voor een bepaalde behandeling gemaakt.

Resultaat

De patiënt is meer tevreden wanneer een bepaalde ingreep of behandeling in samenspraak is genomen, is de ervaring van Annatommie mc. “Patiënten geven vaak aan dat ze het fijn vinden om de verschillende opties te horen en zelf mee te kunnen beslissen over hun behandeling. Ook horen we dat patiënten tevreden zijn over hoe ze in dat proces met heldere informatie en uitleg worden bijgestaan door de specialist. Dat zien we terug in de patiënt-evaluaties en horen we in de patiëntenraden.” Ook het scheppen van een reëel verwachtingspatroon zorgt voor een grotere tevredenheid na de behandeling. Heel belangrijk, vindt Shadid. Hij geeft een voorbeeld: “Soms hebben patiënten het idee dat ze na een knieprothese alles weer kunnen en geen pijn meer hebben. Maar statistisch gezien is die kans klein. De prothese geeft in een groot deel van de gevallen wel pijnverlichting maar geen pijnloos gewricht. Als een patiënt daarop is voorbereid en bewust voor die prothese kiest, is hij tevredener met het resultaat dan wanneer hij had gerekend op nooit meer pijn.”

Instrumenten

Annatommie mc werkt veel met consultkaarten die vanuit de beroepsvereniging en de Patiëntenfederatie zijn ontwikkeld. Deze kaarten over veelvoorkomende aandoeningen zijn beknopte keuzehulpen die arts en patiënt helpen bij het gesprek in de spreekkamer en de beslissing. Ze geven overzichtelijke en onderbouwde informatie over de opties voor behandeling of zorg bij een bepaalde klacht.

Voorlichtingsvideo's

Op een eigen YouTube-kanaal plaatst Annatommie voorlichtingsvideo’s over verschillende veelvoorkomende aandoeningen. Ook heeft de instelling als eerste kliniek in Nederland een eigen podcast om mensen voor te lichten over bewegingsklachten.

Stimulans

Annatommie mc biedt laagcomplexe zorg met een hoog volume. Het aantal doeningen dat voorbijkomt, is beperkt. Dat maakt samen beslissen relatief eenvoudig. Daarbij gaat het echt om keuzechirurgie. Shadid legt uit: “We hebben niet te maken met botbreuken of kwaadaardigheden waar je snel wat mee moet. Over het algemeen is er geen tijdsdruk en dat geeft ruimte voor een weloverwogen keus.” Als andere succesfactor noemt Shadid het relatief jonge team van professionals bij Annatommie mc. Veel medewerkers hebben samen beslissen in de opleiding als standaard onderdeel van het lespakket meegekregen. “Dat heeft erbij geholpen dat we de omslag snel konden maken en de werkwijze zonder moeite werd omarmd. Er was geen weerstand.” Ook de dynamische werkomgeving met een focus op excelleren op patiënttevredenheid, werkt stimulerend. 

Belemmeringen

Samen beslissen kost tijd, en dat kan soms belemmerend werken. Annatommie mc rekent een kwartier per consult. En naast de twee consulten met de specialist, wordt iedere patiënt ook nog gezien door een casemanager. Shadid: “Dat is ruim vergeleken met andere behandelcentra. Maar ik ben ervan overtuigd dat dit zichzelf terugverdient. Want tevreden patiënten creëren ook weer nieuwe toestroom.” Als andere belemmering noemt Shadid dat het soms lastig is patiënten mee te nemen in een objectief verhaal wanneer zij zelf al een uitgesproken voorkeur of (soms onjuiste) overtuiging hebben over een bepaalde behandeling.

Tips

  • Investeer in goede voorlichting. Zorg voor een informatieve website, organiseer voorlichtingsavonden.
  • Gebruik beschikbare consultkaarten voor het samen-beslis-gesprek.
  • Wees niet bang tijd te investeren in samen beslissen; het verdient zich terug.

Vragen?

Heb je vragen over dit praktijkvoorbeeld? Neem dan contact op met Ruud Sijbers, manager Commercie & Innovatie bij Annatommie mc.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Afbeeldingen

Waarderen

X (voorheen Twitter)

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.