Submenu

Samen beslissen bij ouderen met multimorbiditeit

Frederique Nagtegaal ♛ 17-09-2021
4488 keer bekeken 0 reacties

Samen beslissen is het proces waarin zorgprofessional en patiënt samen bespreken welke zorg het beste bij de patiënt past. Uitgangspunt is dat de zorg zoveel mogelijk aansluit bij de situatie en behoeftes van de patiënt. Onderaan de pagina vind je de beschikbare praktijkvoorbeelden en het nieuws over samen beslissen.

De medische kennis van de zorgprofessional en de kennis van de patiënt over zijn eigen wensen en behoeften vullen elkaar aan bij samen beslissen. 

Het goede gesprek

Om meer samen te beslissen, is ondersteuning van het goede gesprek tussen patiënt en zorgprofessional onmisbaar. Patiënten moeten goede informatie krijgen over hun mogelijkheden, en de voor- en nadelen die daarbij horen. Want er zijn bijna altijd meerdere mogelijkheden. Ook afwachtend volgen kan een optie zijn. Net zo belangrijk is het om te weten wat voor die individuele patiënt belangrijk is, wat zijn voorkeuren en persoonlijke situatie zijn. Dat is voor zorgprofessionals niet altijd makkelijk om goed uit te vragen, en voor patiënten niet makkelijk om de bedenken en te verwoorden. De Patiëntenfederatie Nederland (PFN) neemt het voortouw in de werkgroep die zich over dit thema buigt.

Activiteiten & doelen

De werkgroep heeft 6 activiteiten opgezet om meer samen beslissen te stimuleren:

 

  1. Campagne
    Een sectoroverstijgende campagne om iedereen die zorg nodig heeft of werkt in de zorg, een stapje verder te brengen in Samen beslissen. De campagne zorgt voor een gezamenlijke en verbindende taal en concrete tips. Bekijk de campagnewebsite.
     
  2. Keuzehulpen
    Goede en betrouwbare keuzehulpen vindbaar, toegankelijk en goed te gebruiken maken voor ziekenhuizen/klinieken, zorgprofessionals en patiënten. Lees meer over keuzehulpen.
     
  3. Scholing en opleiding
    Samen beslissen verankeren in de opleiding en (na)scholing van zorgprofessionals, zodat zij beter toegerust worden om samen met de patiënt te kunnen beslissen. 
    Competentiesets:
    - Rapportage deelproject 1 competentiesets Samen Beslissen
    Handreiking - competentieset scholing medisch specialisten Samen beslissen
    Competentieset Samen Beslissen verpleegkundig specialist
    Competentieset Samen Beslissen verpleegkundige
    Opleidingsmateriaal:
    - Opleidingsmateriaal
    - E-learning: De Kern van Samen Beslissen
    Bekijk alle documenten van scholing en opleiding bij samen beslissen.
    Onderzoeksrapport:
    - Eindrapport Samen Beslissen aan bed
  4. Leren van elkaar
    Door gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring, versnellen we de implementatie van samen beslissen in de praktijk. Voor zorgorganisaties en professionals gebeurt dit in de vorm van o.a. praktijkvoorbeelden, nieuwsbrieven en bijeenkomsten. En voor patiënten met producten voor bijeenkomsten, in een toolkit voor zorg- en patiëntenorganisaties.
    Project Samen beslissen in de praktijk
    Met het project Samen beslissen in de praktijk verzamelen we meer dan 50 voorbeelden van samen beslissen in ziekenhuizen, academische centra en zelfstandige klinieken. Werk jij aan samen beslissen in de medisch specialistische zorg? Dan horen we graag van je. Lees meer over het project Samen beslissen in de praktijk.
    Project Leren van elkaar – patiënten
    We ontwikkelden een toolkit met producten, die zorg- en patiëntenorganisaties kunnen inzetten in bijeenkomsten over samen beslissen met patiënten en naasten. Bekijk de Toolkit Samen beslissen bijeenkomsten.
    Lees meer over Leren van elkaar – patiënten
     
  5. Verbinding met beperkte gezondheidsvaardigheden
    30% van de mensen heeft moeite met het vinden, begrijpen en gebruiken van informatie over gezondheid. Binnen alle onderdelen van het programma houden we hiermee rekening. Ook ontwikkelen we een training voor ziekenhuizen/klinieken en een kennismodule voor patiëntenorganisaties. Bekijk de Toolkit Gezondheidsvaardigheden voor zorgverleners, of lees meer over verbinding met beperkte gezondheidsvaardigheden.
  6. Organiseren en belonen
    Zorgorganisaties krijgen handvatten om samen beslissen te organiseren en van elkaar te leren. Zorgverzekeraars en zorgorganisaties wisselen kennis uit om financiële knelpunten op te lossen. Lees meer over organiseren en belonen.


    Op 8 september 2022 vond de tweede kennissessie ‘Organiseren en belonen van Samen Beslissen’ plaats in Utrecht. Ruim 80 deelnemers waren aanwezig. Onder hen inkopers van zorg, beleidsmakers, zorgverleners en patiëntvertegenwoordigers. Tijdens het plenaire deel en zes interactieve sessies deelden voorlopers op het gebied van Samen Beslissen hun ervaringen en vond er kennisuitwisseling plaats. Het was een geslaagde en energieke kennissessie op een inspirerende locatie! Lees het volledige verslag of bekijk de presentaties of bekijk de infografic met de belangrijkste bevindingen uit de kennissessie.

In het project ‘Samen beslissen bij ouderen met multimorbiditeit’ is een gespreksmodel ontwikkeld op basis van persoonlijke uitkomstinformatie. Patiënten met multimorbiditeit en hun zorgverleners beslissen samen welke behandelingen ze inzetten.

Thema/lijn

Inzicht in uitkomsten
Samen beslissen

Aanpak

PROM/ICHOM

Specialisme

Kwetsbare ouderen

Er wordt onderzocht welke behandelingen een positieve bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven, en welke het best passen bij de wensen en behoeften van de patiënt. Patiënten en zorgverleners maken bij dat gesprek gebruik van uitkomstinformatie.

Gespreksmodel

In dit project is een gespreksmodel ingevoerd op de poliklinieken geriatrie van 4 ziekenhuizen. Het gespreksmodel moet ervoor zorgen dat ouderen en zorgprofessionals meer samen beslissen. Het gaat in dit project om professionals in de ziekenhuiszorg en ouderen met multimorbiditeit. Multimorbiditeit betekent dat er bij dezelfde persoon 2 of meer chronische ziekten tegelijk voorkomen. Uniek aan dit project is de koppeling tussen persoonlijke uitkomstinformatie, het samen-beslissen-proces en gespreksinstrumenten. Persoonlijke uitkomstinformatie is informatie over de ervaren gezondheid van de patiënt. Deze informatie wordt benut als zorgverlener en e patiënt de doelen bespreken van het samen beslissen. Door uitkomstinformatie te verzamelen in een centrale database, draagt dit project bij aan kennis over de kwaliteit en uitkomsten van zorg in de geriatrie.

Doel

Het doel van dit project is dat behandelingen worden ingezet die een positieve bijdrage leveren aan de kwaliteit van leven van mensen met multimorbiditeit. Het gaat om de behandelingen die het best passen bij de wensen en behoeften van de patiënt. Patiënt en zorgverlener beslissen samen en maken daarbij gebruik van uitkomstinformatie. De belangrijkste factoren in die uitkomstinformatie zijn de persoonlijke situatie en de ziektebeleving van de patiënt.

Cultuurverandering

Binnen dit programma was niet alleen aandacht voor het gebruik van uitkomstinformatie voor Samen beslissen, maar ook voor de cultuurverandering die hiervoor vereist is van zorgmedewerkers, patiënten en hun naasten.

Het doel van deze transitie was dat ouderen:

  1. zich uitgenodigd voelen om deel te nemen aan het proces van Samen beslissen door onder meer kennis over hun persoonlijke situatie en voorkeuren te delen;
  2. zich zekerder voelen over de keuzes die ze maken;
  3. gemotiveerder zijn om een behandeling vol te houden;
  4. minder vaak kiezen voor behandelingen die niet bijdragen aan hun kwaliteit van leven.

Voor zorgverleners geeft deze manier van werken meer voldoening. Omdat ouderen vaker kiezen voor interventies die positief bijdragen aan wat er toe doet in hun leven en dat van hun naasten. Juist bij het snel toenemende aantal ouderen met multimorbiditeit is samen beslissen noodzakelijk, omdat:

  1. zij vaak te maken hebben met complexe problematiek die invloed heeft op meerdere levensdomeinen;
  2. interventies soms contraproductief zijn.

Kennisimplementatie

Een ander doel van dit project was inzicht krijgen in de faciliterende en belemmerende factoren bij het implementeren van het gespreksmodel. Deze inzichten en andere geleerde lessen zijn geschikt om verdere (landelijke) implementatie te bevorderen. Om de implementatie te bevorderen, is in dit project met verschillende randvoorwaarden rekening gehouden. Zo waren betrokken samenwerkende partners belangrijk. Net als de inbedding in de kennisinfrastructuur door een samenwerking van onderzoek, beleid en praktijk op het gebied van kennisontwikkeling en verspreiding. Een andere randvoorwaarde was de mogelijkheid voor verdere opschaling. Aan die mogelijkheid werd voldaan door de betrokkenheid van partners als de beroepsverenigingen NVKG en V&VN geriatrie. Betrokken organisaties voor ouderen en naasten waren KBO-PCOB, het Netwerk van Organisaties van Oudere Migranten (NOOM) en MantelzorgNL (voorheen MEZZO).

Samenwerking

De volgende partijen werkten in kern- en projectteams samen:
- Kenniscentrum Vilans
- Ouderenbond KBO-PCOB
- Vertegenwoordiging van de Nederlandse Vereniging voor Klinische Geriatrie (NVKG)
- Geriatrie van beroepsvereniging Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland (V&VN geriatrie)
- TOPICS-MDS-werkgroep
- De geriatrische afdelingen van 4 ziekenhuizen: Radboudumc, Catharina Ziekenhuis, Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis en Spaarne Gasthuis.

Ervaringsverhaal

Lees meer over dit project in het ervaringsverhaal: Van ‘dokter, zegt u het maar’ naar samen beslissen.

Vragen?

Heb je vragen over dit project? Stuur een e-mail naar Annemarie Koopman of Ruth Pel.

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie? Wil je dat praktijkvoorbeeld op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Samen beslissen: Voorbereiden op het gesprek met de geriater

Toolbox samen beslissen met de TOPICS-SF

Voorbereiden gesprek in ziekenhuis

Waarderen

X (voorheen Twitter)

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.