Submenu

Quickscan helpt Zuyderland met samen beslissen

Frederique Nagtegaal ♛ 26-10-2021
4077 keer bekeken 0 reacties

Samen beslissen is het proces waarin zorgprofessional en patiënt samen bespreken welke zorg het beste bij de patiënt past. Uitgangspunt is dat de zorg zoveel mogelijk aansluit bij de situatie en behoeftes van de patiënt. Onderaan de pagina vind je de beschikbare praktijkvoorbeelden en het nieuws over samen beslissen.

De medische kennis van de zorgprofessional en de kennis van de patiënt over zijn eigen wensen en behoeften vullen elkaar aan bij samen beslissen. 

Het goede gesprek

Om meer samen te beslissen, is ondersteuning van het goede gesprek tussen patiënt en zorgprofessional onmisbaar. Patiënten moeten goede informatie krijgen over hun mogelijkheden, en de voor- en nadelen die daarbij horen. Want er zijn bijna altijd meerdere mogelijkheden. Ook afwachtend volgen kan een optie zijn. Net zo belangrijk is het om te weten wat voor die individuele patiënt belangrijk is, wat zijn voorkeuren en persoonlijke situatie zijn. Dat is voor zorgprofessionals niet altijd makkelijk om goed uit te vragen, en voor patiënten niet makkelijk om de bedenken en te verwoorden. De Patiëntenfederatie Nederland (PFN) neemt het voortouw in de werkgroep die zich over dit thema buigt.

Activiteiten & doelen

De werkgroep heeft 6 activiteiten opgezet om meer samen beslissen te stimuleren:

 

  1. Campagne
    Een sectoroverstijgende campagne om iedereen die zorg nodig heeft of werkt in de zorg, een stapje verder te brengen in Samen beslissen. De campagne zorgt voor een gezamenlijke en verbindende taal en concrete tips. Bekijk de campagnewebsite.
     
  2. Keuzehulpen
    Goede en betrouwbare keuzehulpen vindbaar, toegankelijk en goed te gebruiken maken voor ziekenhuizen/klinieken, zorgprofessionals en patiënten. Lees meer over keuzehulpen.
     
  3. Scholing en opleiding
    Samen beslissen verankeren in de opleiding en (na)scholing van zorgprofessionals, zodat zij beter toegerust worden om samen met de patiënt te kunnen beslissen. 
    Competentiesets:
    - Rapportage deelproject 1 competentiesets Samen Beslissen
    Handreiking - competentieset scholing medisch specialisten Samen beslissen
    Competentieset Samen Beslissen verpleegkundig specialist
    Competentieset Samen Beslissen verpleegkundige
    Opleidingsmateriaal:
    - Opleidingsmateriaal
    - E-learning: De Kern van Samen Beslissen
    Bekijk alle documenten van scholing en opleiding bij samen beslissen.
    Onderzoeksrapport:
    - Eindrapport Samen Beslissen aan bed
  4. Leren van elkaar
    Door gebruik te maken van elkaars kennis en ervaring, versnellen we de implementatie van samen beslissen in de praktijk. Voor zorgorganisaties en professionals gebeurt dit in de vorm van o.a. praktijkvoorbeelden, nieuwsbrieven en bijeenkomsten. En voor patiënten met producten voor bijeenkomsten, in een toolkit voor zorg- en patiëntenorganisaties.
    Project Samen beslissen in de praktijk
    Met het project Samen beslissen in de praktijk verzamelen we meer dan 50 voorbeelden van samen beslissen in ziekenhuizen, academische centra en zelfstandige klinieken. Werk jij aan samen beslissen in de medisch specialistische zorg? Dan horen we graag van je. Lees meer over het project Samen beslissen in de praktijk.
    Project Leren van elkaar – patiënten
    We ontwikkelden een toolkit met producten, die zorg- en patiëntenorganisaties kunnen inzetten in bijeenkomsten over samen beslissen met patiënten en naasten. Bekijk de Toolkit Samen beslissen bijeenkomsten.
    Lees meer over Leren van elkaar – patiënten
     
  5. Verbinding met beperkte gezondheidsvaardigheden
    30% van de mensen heeft moeite met het vinden, begrijpen en gebruiken van informatie over gezondheid. Binnen alle onderdelen van het programma houden we hiermee rekening. Ook ontwikkelen we een training voor ziekenhuizen/klinieken en een kennismodule voor patiëntenorganisaties. Bekijk de Toolkit Gezondheidsvaardigheden voor zorgverleners, of lees meer over verbinding met beperkte gezondheidsvaardigheden.
  6. Organiseren en belonen
    Zorgorganisaties krijgen handvatten om samen beslissen te organiseren en van elkaar te leren. Zorgverzekeraars en zorgorganisaties wisselen kennis uit om financiële knelpunten op te lossen. Lees meer over organiseren en belonen.


    Op 8 september 2022 vond de tweede kennissessie ‘Organiseren en belonen van Samen Beslissen’ plaats in Utrecht. Ruim 80 deelnemers waren aanwezig. Onder hen inkopers van zorg, beleidsmakers, zorgverleners en patiëntvertegenwoordigers. Tijdens het plenaire deel en zes interactieve sessies deelden voorlopers op het gebied van Samen Beslissen hun ervaringen en vond er kennisuitwisseling plaats. Het was een geslaagde en energieke kennissessie op een inspirerende locatie! Lees het volledige verslag of bekijk de presentaties of bekijk de infografic met de belangrijkste bevindingen uit de kennissessie.

Zuyderland Medisch Centrum maakte een quickscan voor zorgprofessionals. Een soort 0-meting die toetst hoezeer samen beslissen in de praktijk wordt gebracht en je bewust maakt van de verschillende aspecten eromheen. Om daarna in gesprek te gaan en de best passende vervolgstappen te nemen.

Thema/lijn

Samen beslissen

Organisatie

Algemeen ziekenhuis

Aanpak

Omgaan met laaggeletterdheid

Annelies Driessen is senior Beleidsadviseur Kwaliteit, Patiëntveiligheid en Bedrijfsvoering (KVB) in het Zuyderland: “Gesprekken tussen arts en patiënt zijn bijna altijd 1-op-1; niemand kijkt mee. Daardoor weten zorgverleners vaak niet van elkaar hoe ze die gesprekken aanpakken. Ook bleken veel Zuyderlanders wat anders te verstaan onder samen beslissen.” Het werd tijd voor consensus.

Voor zorgprofessional, vakgroep en afdeling

Artsen, verpleegkundigen en patiënten staken de koppen bij elkaar en kwamen met een gezamenlijke definitie: ‘Samen beslissen is een gezamenlijk proces tussen patiënt en zorgprofessional. Zij voeren daarom áltijd het Goede Gesprek over behandeling, zorg en gezondheid.’ Driessen: “Dat lijkt een open deur, maar hier kon iedereen mee verder.” Zo ook de afdeling Kwaliteit & Veiligheid die samen met de commissie Persoonsgerichte Zorg de quickscan ontwikkelde, speciaal voor de zorgprofessional, vakgroep of afdeling om te kijken waar ze staan op het gebied van samen beslissen.

Goed ontvangen

Gérard Bremer is gynaecoloog in het Zuyderland en stond als voorzitter van de commissie Persoonsgerichte Zorg aan de wieg van de quickscan: “Ik ben heel blij dat hij goed wordt ontvangen door de vakgroepen. Het prikkelt ze om samen beslissen breed in te zetten door zich af te vragen: hoe wordt het gesprek gevoerd en hoe is de informatie georganiseerd? Hoe bieden we die informatie aan? Geef ik een folder mee of bekijken we samen een video over de behandeling?”

Makkelijk in te vullen

Hij ziet er prachtig uit, speels vormgegeven in blauw en paars met plaatjes van zorgverleners en patiënten; de quickscan nodigt uit tot invullen. Driessen: “Dat is ook precies de bedoeling. Hij is met opzet laagdrempelig gemaakt omdat we niet wéér met een vragenlijst wilden komen aanzetten: zorgprofessionals moeten er al zo veel invullen. Omdat het leuk en makkelijk is – invullen duurt maar 3 minuten – verandert ook de beeldvorming over samen beslissen.”

De vragen zijn onderverdeeld in 4 blokken:

  1. Informeren op maat
  2. Het goede gesprek
  3. Terugblikken met de patiënt
  4. Tot slot

Met daarin stellingen als:

  • Ik maak gebruik van aangepaste informatie voor een patiënt met lage gezondheidsvaardigheden.
  • Ik informeer expliciet naar de persoonlijke situatie van de patiënt.
  • Ik evalueer met de patiënt de keuze voor zorg en behandeling.
  • Ik laat de patiënt in eigen woorden herhalen wat we besproken hebben, om te checken of ik het goed heb uitgelegd.

Na het uitrekenen van de totaalscore, weet de zorgprofessional of er sprake is van een best practice, of hij goed op weg is of dat er nog werk aan de winkel is. Het is de bedoeling dat hij de uitslag met collega’s bespreekt. Als er verbeteracties nodig zijn, kan hij om ondersteuning en advies vragen bij het team Persoonsgerichte zorg, onderdeel van de afdeling Kwaliteit & Veiligheid.

Belemmeringen

Ondanks dat Zuyderland goed op weg is met samen beslissen, zijn er ook hobbels die genomen moeten worden. Bremer vertelt:

  • Tijdsdruk. Veel zorgprofessionals hebben een bepaalde routine en maar beperkte tijd om met de patiënt te praten. Soms voelen zij daardoor tijdsdruk. Zelfs doorgewinterde artsen moeten dan even een pas op de plaats maken en weer heel bewust de tijd nemen voor samen beslissen.
  • Leerproces. Vooral jonge artsen houden nog veel vast aan protocollen, ze willen de patiënt genezen en maximaal behandelen. Ze moeten het nog leren om samen met de patiënt te beslissen. De wensen van de patiënt zijn soms anders dan de arts denkt. Dat komt nu veel meer naar voren door samen beslissen.
  • Patiënt. Daarnaast kan de patiënt een belemmering vormen, als hij nog niet klaar is voor samen beslissen. Hij denkt: ‘U bent toch de dokter? Vertelt u mij maar wat het beste voor mij is.’ Niet alle patiënten zijn het gewend om samen keuzes te maken.”

Resultaten uit de quickscan

Uit de eerste resultaten blijkt dat vooral ‘informeren op maat’ nog wat aandacht nodig heeft. Driessen licht toe: “Dit is met name het geval bij patiënten met lage gezondheidsvaardigheden: mensen die over weinig digitale vaardigheden beschikken en/of laaggeletterd zijn; een grote doelgroep in Limburg.”
Ook is er bij zorgverleners behoefte aan scholing in gespreksvaardigheden. “Dat is heel breed, het gaat om gespreksvaardigheden die zorgprofessionals kunnen gebruiken tijdens het Goede Gesprek. Daarom wordt in samenwerking met de Academie van Zuyderland een lesaanbod ontwikkeld, zowel voor zorgverleners als patiënten binnen de Academie voor patiënt & mantelzorger”, vertelt Driessen. “Zo willen we patiënten gaan trainen, zorgprofessionals worden hier ook in meegenomen.”

Tips

De quickscan is er niet alleen om te zien wat de stand van zaken is wat betreft samen beslissen. Bremer: “Het is vooral een instrument om met elkaar in gesprek te gaan en te groeien als organisatie. Bij de start van een patiëntgericht centrum, focus clinic of zorgpad wordt hij ook gebruikt om bewustwording te stimuleren en het gesprek op gang te brengen.” Als tips geven Driessen en Bremer mee:

  • kijk naar wat er al bereikt is en wat de organisatie het komend jaar wil bereiken;
  • neem kleine stapjes en blijf positief;
  • benoem geen beren op de weg, maar creëer enthousiasme;
  • benadruk wat er allemaal goed gaat; kies voor een positieve insteek.

Vragen?

Het Zuyderland deelt graag haar kennis en nodigt iedereen uit om haar quickscan ook te gebruiken. Het team Persoonsgerichte zorg van Zuyderland vertelt je er graag meer over.

Meer weten

Wil je meer weten over uitkomstgerichte zorg bij het Zuyderland? Bekijk de video van het werkbezoek aan het Zuyderland Medisch Centrum

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie en wil je dat op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Afbeeldingen

Toegevoegde bestanden

Waarderen

X (voorheen Twitter)

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.