Quickscan helpt Zuyderland met samen beslissen

Frederique Nagtegaal ♛ 26-10-2021
1888 keer bekeken 0 reacties

Hoe breng je Samen beslissen in de praktijk? Welke stappen kun je zetten? Wat werkt, en wat werkt juist niet? Om als ziekenhuis en (zorg)professional meer van elkaar te leren is het project Samen beslissen in de praktijk gestart.

Databank praktijkvoorbeelden

Voor Samen beslissen in de praktijk brengen we meer dan 50 voorbeelden bijeen van samen beslissen in ziekenhuizen, academische centra en zelfstandige klinieken. Hoe hebben anderen samen beslissen aangepakt? Hoe organiseren zij het en hoe zorgen zij voor een verandering in de spreekkamer? In een centrale databank met een handige zoekfunctie is er zo altijd wel een voorbeeld dat aansluit op jouw praktijk.

Wat kun je verwachten?

We organiseren online intervisiebijeenkomsten ‘Samen Beslissen in de praktijk’ om kennis met elkaar te delen. Tijdens deze bijeenkomsten staat steeds een praktijkvoorbeeld van samen beslissen centraal en is er aandacht voor geleerde lessen. In kleine groepjes gaan deelnemers aan de slag met eigen vragen en ervaringen. Nieuwsgierig geworden naar hoe zo’n bijeenkomst eruit ziet? Lees de sfeerverslagen. Aanmelden kan via de Agenda.

Met de Nieuwsbrief samen beslissen houden we je op de hoogte van wat er allemaal gebeurt op het gebied van samen beslissen. Meld je aan! Doe dit ook als je al eerder geabonneerd was op de voorloper ‘Nieuwsbrief Inspiratie voor Samen Beslissers’.

Voor oproepen en vragen aan collega’s is er ook het Leerplein Samen Beslissen.

Hoe kun je bijdragen?

Wij zijn ervan overtuigd dat je veel kunt leren van elkaars ervaringen en we zijn dan ook steeds op zoek naar nieuwe praktijkvoorbeelden. Dus ben jij bezig met de implementatie van samen beslissen? Heb je veel ervaring met een handige tool? Verzorg je trainingen voor je collega’s in het ziekenhuis of weet je veel over samen beslissen voor een speciale patiëntgroep? Neem dan contact met ons op! Lever jouw praktijkvoorbeeld bij ons aan. Je kunt ook een e-mail sturen om een afspraak te maken voor een interview.

We horen graag van je!

Het project Samen beslissen in de praktijk is onderdeel van het thema Samen beslissen van het programma Uitkomstgerichte Zorg. De NVZ verzamelt praktijkvoorbeelden en organiseert (intervisie)bijeenkomsten. Daarin werken we samen met de andere HLA-partijen. Heb je vragen, tips of wil je sparren of jouw voorbeeld geschikt is? Neem dan contact op met Firiël Suijker (projectmedewerker Leren van elkaar – Samen beslissen).

Zuyderland Medisch Centrum maakte een quickscan voor zorgprofessionals. Een soort 0-meting die toetst hoezeer samen beslissen in de praktijk wordt gebracht en je bewust maakt van de verschillende aspecten eromheen. Om daarna in gesprek te gaan en de best passende vervolgstappen te nemen.

Thema/lijn

Samen beslissen

Organisatie

Algemeen ziekenhuis

Aanpak

Omgaan met laaggeletterdheid

Annelies Driessen is senior Beleidsadviseur Kwaliteit, Patiëntveiligheid en Bedrijfsvoering (KVB) in het Zuyderland: “Gesprekken tussen arts en patiënt zijn bijna altijd 1-op-1; niemand kijkt mee. Daardoor weten zorgverleners vaak niet van elkaar hoe ze die gesprekken aanpakken. Ook bleken veel Zuyderlanders wat anders te verstaan onder samen beslissen.” Het werd tijd voor consensus.

Voor zorgprofessional, vakgroep en afdeling

Artsen, verpleegkundigen en patiënten staken de koppen bij elkaar en kwamen met een gezamenlijke definitie: ‘Samen beslissen is een gezamenlijk proces tussen patiënt en zorgprofessional. Zij voeren daarom áltijd het Goede Gesprek over behandeling, zorg en gezondheid.’ Driessen: “Dat lijkt een open deur, maar hier kon iedereen mee verder.” Zo ook de afdeling Kwaliteit & Veiligheid die samen met de commissie Persoonsgerichte Zorg de quickscan ontwikkelde, speciaal voor de zorgprofessional, vakgroep of afdeling om te kijken waar ze staan op het gebied van samen beslissen.

Goed ontvangen

Gérard Bremer is gynaecoloog in het Zuyderland en stond als voorzitter van de commissie Persoonsgerichte Zorg aan de wieg van de quickscan: “Ik ben heel blij dat hij goed wordt ontvangen door de vakgroepen. Het prikkelt ze om samen beslissen breed in te zetten door zich af te vragen: hoe wordt het gesprek gevoerd en hoe is de informatie georganiseerd? Hoe bieden we die informatie aan? Geef ik een folder mee of bekijken we samen een video over de behandeling?”

Makkelijk in te vullen

Hij ziet er prachtig uit, speels vormgegeven in blauw en paars met plaatjes van zorgverleners en patiënten; de quickscan nodigt uit tot invullen. Driessen: “Dat is ook precies de bedoeling. Hij is met opzet laagdrempelig gemaakt omdat we niet wéér met een vragenlijst wilden komen aanzetten: zorgprofessionals moeten er al zo veel invullen. Omdat het leuk en makkelijk is – invullen duurt maar 3 minuten – verandert ook de beeldvorming over samen beslissen.”

De vragen zijn onderverdeeld in 4 blokken:

  1. Informeren op maat
  2. Het goede gesprek
  3. Terugblikken met de patiënt
  4. Tot slot

Met daarin stellingen als:

  • Ik maak gebruik van aangepaste informatie voor een patiënt met lage gezondheidsvaardigheden.
  • Ik informeer expliciet naar de persoonlijke situatie van de patiënt.
  • Ik evalueer met de patiënt de keuze voor zorg en behandeling.
  • Ik laat de patiënt in eigen woorden herhalen wat we besproken hebben, om te checken of ik het goed heb uitgelegd.

Na het uitrekenen van de totaalscore, weet de zorgprofessional of er sprake is van een best practice, of hij goed op weg is of dat er nog werk aan de winkel is. Het is de bedoeling dat hij de uitslag met collega’s bespreekt. Als er verbeteracties nodig zijn, kan hij om ondersteuning en advies vragen bij het team Persoonsgerichte zorg, onderdeel van de afdeling Kwaliteit & Veiligheid.

Belemmeringen

Ondanks dat Zuyderland goed op weg is met samen beslissen, zijn er ook hobbels die genomen moeten worden. Bremer vertelt:

  • Tijdsdruk. Veel zorgprofessionals hebben een bepaalde routine en maar beperkte tijd om met de patiënt te praten. Soms voelen zij daardoor tijdsdruk. Zelfs doorgewinterde artsen moeten dan even een pas op de plaats maken en weer heel bewust de tijd nemen voor samen beslissen.
  • Leerproces. Vooral jonge artsen houden nog veel vast aan protocollen, ze willen de patiënt genezen en maximaal behandelen. Ze moeten het nog leren om samen met de patiënt te beslissen. De wensen van de patiënt zijn soms anders dan de arts denkt. Dat komt nu veel meer naar voren door samen beslissen.
  • Patiënt. Daarnaast kan de patiënt een belemmering vormen, als hij nog niet klaar is voor samen beslissen. Hij denkt: ‘U bent toch de dokter? Vertelt u mij maar wat het beste voor mij is.’ Niet alle patiënten zijn het gewend om samen keuzes te maken.”

Resultaten uit de quickscan

Uit de eerste resultaten blijkt dat vooral ‘informeren op maat’ nog wat aandacht nodig heeft. Driessen licht toe: “Dit is met name het geval bij patiënten met lage gezondheidsvaardigheden: mensen die over weinig digitale vaardigheden beschikken en/of laaggeletterd zijn; een grote doelgroep in Limburg.”
Ook is er bij zorgverleners behoefte aan scholing in gespreksvaardigheden. “Dat is heel breed, het gaat om gespreksvaardigheden die zorgprofessionals kunnen gebruiken tijdens het Goede Gesprek. Daarom wordt in samenwerking met de Academie van Zuyderland een lesaanbod ontwikkeld, zowel voor zorgverleners als patiënten binnen de Academie voor patiënt & mantelzorger”, vertelt Driessen. “Zo willen we patiënten gaan trainen, zorgprofessionals worden hier ook in meegenomen.”

Tips

De quickscan is er niet alleen om te zien wat de stand van zaken is wat betreft samen beslissen. Bremer: “Het is vooral een instrument om met elkaar in gesprek te gaan en te groeien als organisatie. Bij de start van een patiëntgericht centrum, focus clinic of zorgpad wordt hij ook gebruikt om bewustwording te stimuleren en het gesprek op gang te brengen.” Als tips geven Driessen en Bremer mee:

  • kijk naar wat er al bereikt is en wat de organisatie het komend jaar wil bereiken;
  • neem kleine stapjes en blijf positief;
  • benoem geen beren op de weg, maar creëer enthousiasme;
  • benadruk wat er allemaal goed gaat; kies voor een positieve insteek.

Vragen?

Het Zuyderland deelt graag haar kennis en nodigt iedereen uit om haar quickscan ook te gebruiken. Het team Persoonsgerichte zorg van Zuyderland vertelt je er graag meer over.

Meer weten

Wil je meer weten over uitkomstgerichte zorg bij het Zuyderland? Bekijk de video van het werkbezoek aan het Zuyderland Medisch Centrum

Praktijkvoorbeeld insturen

Heb jij een interessant praktijkvoorbeeld in jouw organisatie en wil je dat op dit platform terugzien? Stuur dan je praktijkvoorbeeld in!

Disclaimer
De praktijkvoorbeelden zijn een weergave van de inzet en activiteiten van ziekenhuizen, UMC’s en ZBC’s om invulling te geven aan Samen Beslissen in de praktijk. Er vindt geen (medisch) inhoudelijke beoordeling van de praktijkvoorbeelden plaats. De verantwoordelijkheid voor de juistheid van de medische inhoud ligt bij de indiener van het voorbeeld (of geïnterviewde). Als in een praktijkvoorbeeld wordt afgeweken van de op dat moment geldende richtlijn, wordt ervan uitgegaan dat het door de IGJ gehanteerde principe “comply or explain” is toegepast.

Afbeeldingen

Toegevoegde bestanden

Op de kaart

Een momentje...

0  reacties

Cookie-instellingen
Cookie-instellingen sluiten

Cookie-instellingen

Deze website maakt gebruik van cookies. Lees meer over cookies in onze cookieverklaring.


Deze cookies verzamelen nooit persoonsgegevens en zijn noodzakelijk voor het functioneren van de website.

Deze cookies verzamelen gegevens zodat we inzicht krijgen in het gebruik en deze website verder kunnen verbeteren.

Deze cookies zijn van aanbieders van externe content op deze website. Denk aan film, marketing- en/of tracking cookies.